Arbeidsethos: ben jij een toegewijde werker?

Hoe toegewijd ben jij aan je werk? Heb je een 9-tot-5-mentaliteit of is je werk je leven? Een goede werkethiek maakt je aantrekkelijk voor werkgevers, maar hoe laat je zien wat je arbeidsmoraal is? En is een focus op een sterke arbeidsethos nog wel van deze tijd? In dit artikel leggen we uit wat men bedoelt met arbeidsethos en wat dit voor jou betekent in je carrière.

Wat is arbeidsethos?

Arbeidsethos is de houding, motivatie en overtuiging waarmee iemand zijn werk doet. Het gaat om hoe serieus je werk voor jou is, hoeveel verantwoordelijkheid je neemt, en hoeveel inzet je toont — ook als niemand over je schouder meekijkt.

Iemand met een sterk arbeidsethos:

• voelt zich verantwoordelijk voor zijn werk
• is betrouwbaar en komt afspraken na
• zet net dat stapje extra als het nodig is
• werkt ook door als het even tegenzit
• heeft trots op wat hij of zij doet

We gebruiken het woord om meerdere dingen tegelijk mee aan te duiden, namelijk:

• De overtuiging waarmee je de taken uitvoert die bij je functie horen
• Hoe toegewijd je bent aan het bedrijf
• Je mentaliteit tegenover werken in het algemeen

Het woord komt van het Griekse ethos (karakter, levenshouding) en arbeid, oftewel werk. Samen zegt het iets over hoe je in je werk staat — niet alleen wat je doet, maar ook hoe en waarom.

Werkgevers vinden arbeidsethos belangrijk, omdat het vaak meer zegt dan diploma’s of ervaring. Iemand die een sterke werkhouding laat zien, is vaak zelfstandig, leergierig en betrouwbaar. En dat zijn precies de eigenschappen die in vrijwel elke functie waardevol zijn.

Synoniemen voor arbeidsethos zijn werkethiek en arbeidsmoraal.

Wat is een hoge arbeidsethos?

Iemand met een hoge arbeidsethos werkt graag en veel. We noemen zo iemand ook wel een toegewijde werker. Waaraan herken je een toegewijde werker?

• Kan zichzelf motiveren om aan het werk te gaan
• Heeft veel integriteit
• Toont doorzettingsvermogen
• Heeft een groot verantwoordelijkheidsgevoel
• Is ondernemend of initiatiefrijk

Een voorbeeld van werknemer met een sterke werkmentaliteit is iemand die graag de handen uit de mouwen steekt, nieuwe kansen aangrijpt en probeert om representatief over te komen uit naam van het bedrijf.

Bekijk onderstaande video waarin duidelijk wordt uitgelegd waarom een sterke werkethiek belangrijk is:

Wat is een gebrek aan arbeidsethos?

Het tegenovergestelde van een hoge arbeidsmoraal is luiheid of onverschilligheid.

Je hebt geen zin in hard werken of het kan je niet zoveel schelen hoe het met het bedrijf gaat.

Toch kunnen mensen die weinig binding met een bedrijf voelen wel een sterke werkethiek hebben: er zijn meer motivaties om te werken.

Je wil iets bijdragen aan de maatschappij, je houdt niet van stilzitten of je hebt gewoon een inkomen nodig.

De arbeidsmoraal van Nederland

Nederlanders staan van oudsher bekend als harde werkers. Het calvinisme wordt hiervoor vaak als oorzaak aangewezen. Deze protestantse stroming heeft niet alleen als religie, maar ook als ideologie veel invloed gehad op de Nederlandse cultuur.

De calvinistische mentaliteit stelt hard werken gelijk aan moraliteit. Wie hard werkt, is een goed mens. Of liever andersom: wie lui is, is een slecht mens. Je bent het verplicht aan anderen om je nuttig te maken.

Ondanks de ontkerkelijking van Nederland is deze mentaliteit nog steeds aanwezig in de manier waarop veel mensen naar werk kijken:

• Je moet je afspraken nakomen
• Je moet op tijd zijn
• Je mag geen werk ontwijken
• Je mag je niet zomaar afmelden als mensen op je rekenen
• Ontspanning mag alleen op gezette tijden

Niet alle Nederlanders zijn workaholics, maar deze beeldvorming rond werken en niet-werken vind je bijna overal wel terug.

Van de manier waarop managers leidinggeven tot aan wetgeving rondom bijstand en arbeidsongeschiktheid, als je goed kijkt kun je overal de calvinistische invloed terugvinden.

Werkethiek op internationaal niveau

Wat gezien wordt als een goede arbeidsethos, verschilt per cultuur. Waar Nederlanders relatief harde werkers zijn ten opzichte van sommige andere culturen, zijn ze relatief lui in vergelijking met andere.

Uit onderzoek in 2021 bleek dat Nederlanders wel toegewijde werkers zijn, maar niet bereid zijn om lange dagen te maken. In andere landen wordt zo’n houding als onvoldoende gezien.

In veel culturen staat een goede arbeidsmentaliteit gelijk aan de bereidheid om veel uren te maken. Denk bijvoorbeeld aan de Verenigde Staten, waar mensen vaak opscheppen over de hoeveelheid overuren die ze per week maken.

Verandert de Nederlandse arbeidsethos?

De mentaliteit ten opzichte van werk lijkt langzaam te veranderen. Door de coronacrisis is er een grote verschuiving gekomen in de manier waarop mensen naar hun werk kijken. Een belangrijk onderdeel van de calvinistische arbeidsmoraal was altijd dat ziekmelden werd gezien als onwenselijk.

Alleen als je echt heel ziek bent, mag je verzuimen. Maar ook dan moet je zo snel mogelijk weer re-integreren.

Door de coronacrisis is er iets veranderd in het denken over uren maken en naar kantoor komen. Steeds meer mensen willen van fulltime naar parttime gaan, om ook tijd te kunnen besteden aan hun interesses en sociale leven.

Dat roept veel vragen op over werkethiek:

• Is hard werken automatisch veel werken?
• Is 40 uur of langer werken niet gewoon ongezond?
• Heb je na een 36-urige werkweek met extra inzet een lang weekend verdiend?
• Is tijd steken in familie, mantelzorg en vrijwilligerswerk niet ook je zelf nuttig maken?

Ook door automatisering en digitalisering is het in veel sectoren niet langer nodig dat mensen veel hard werken, want het werk kan gedaan worden door computers.

Arbeidsethos laten zien

Ben jij een calvinist van aard of ga je wel mee in de nieuwe ideeën over werkethiek? Los van grote ontwikkelingen in de maatschappij, zal het nog steeds gewaardeerd worden als je laat zien dat je bereid bent om hard te werken.

Vrees je dat je het een en ander kunt verbeteren aan je arbeidsethos? Dit zijn voorbeelden van dingen die toegewijde werkers doen:

• Steek je hand op als er wordt gevraagd wie een bepaalde taak wil opnemen
• Vestig aandacht op je prestaties
• Help als er zich problemen voordoen
• Vermijd uitstelgedrag
• Laat zien dat je aan zelfverbetering wil doen: doe mee aan trainingen en neem initiatief om cursussen te volgen
• Deel op LinkedIn veel over je eigen werk, maar ook de prestaties van je werkgever
• Toon doorzettingsvermogen als er iets niet zoals gepland gaat

Profileer jezelf dus als een toegewijde werker door je zichtbaar in te zetten tijdens je baan.

Tijdens een sollicitatie kun je ook subtiel laten merken wat je arbeidsmoraal is. Laat geen gaten in je cv, benadruk vrijwilligerswerk en activiteiten en wees natuurlijk enthousiast tijdens je sollicitatiegesprek.

Zo merk je binnen de kortste keren dat hard werken nog altijd loont!