Laatst bijgewerkt op

De 50 belangrijkste competenties en vaardigheden (+ voorbeelden)

Tijdens een sollicitatie wordt er doorgaans ingegaan op de competenties en vaardigheden die gevraagd worden voor de openstaande functie. Het is dan erg handig om te weten waarin jij uitblinkt. We bekijken 50 belangrijke competenties en voorbeelden.

competenties vaardigheden

Wat zijn competenties?

Een competentie is een combinatie van kennis, vaardigheden, gedrag en attitudes die iemand nodig heeft om een taak of functie effectief uit te voeren. Competenties stellen je in staat om taken succesvol te voltooien en te voldoen aan de eisen van je werk, rol of functie.

Dit klinkt misschien nog een beetje vaag en daarom hebben we een lijst opgesteld met de belangrijkste competenties.

Wist je dat...
...een recruiter slechts 7,4 sec naar je cv kijkt? Val op met een onweerstaanbaar CV! Download in PDF. Binnen 10 min klaar.
cv maken intro

Maar eerst gaan we dieper in op de term vaardigheden.

Wat zijn vaardigheden?

Een vaardigheid is het vermogen van iemand om specifieke taken of acties uit te voeren op basis van kennis, ervaring, training of aangeboren talenten.

Vaardigheden kunnen worden aangeleerd en verder ontwikkeld door oefening, training of ervaring. Ze zijn meetbaar en kunnen worden waargenomen en geëvalueerd.

Vaardigheden kun je indelen in:

Waar technische vaardigheden vaak noodzakelijk zijn voor het uitvoeren van specifieke taken, zijn zachte vaardigheden cruciaal voor het effectief werken in teams, het opbouwen van relaties en het aanpassen aan veranderende omstandigheden.

Praktische vaardigheden: hard skills

Hard skills zijn vaardigheden die je nodig hebt om de functie goed te kunnen uitvoeren.

Denk bijvoorbeeld aan bepaalde technische vaardigheden zoals het beheersen van een computerprogramma of het kunnen praten in een vreemde taal.

Persoonlijke vaardigheden: soft skills

Soft skills zijn vaardigheden die toepasbaar kunnen zijn op iedere baan. Ze zijn essentieel voor het verbeteren van werkrelaties en zijn vaak doorslaggevend voor professioneel succes.

Denk bijvoorbeeld aan communicatievaardigheden, leiderschapsvaardigheden of sociale vaardigheden.

Professionele Sollicitatiebrief en CV nodig?
Deze online tool maakt een onweerstaanbare brief en cv binnen 15 min, volledig op maat

Uit onderzoek blijkt dat deze persoonlijke competenties steeds belangrijker worden voor recruiters.

Dus vergeet niet om de belangrijkste persoonlijke eigenschappen op je cv te vermelden.

Verschil competenties en vaardigheden

Competenties worden meestal gezien als vaardigheden, toch is het begrip wat ruimer.

Als je de juiste competenties hebt voor een specifieke functie, dan beschik je over de juiste:

  • Kennis
  • Vaardigheden
  • Persoonlijke kwaliteiten

Vaardigheden zijn dus een onderdeel van competenties.

Hieronder volgen de 50 belangrijkste voorbeelden van competenties en vaardigheden met een voorbeeldvraag die je kunt verwachten tijdens je sollicitatiegesprek.

Cijfers in de arbeidsmarkt

Onderzoek laat zien dat de belangrijkste vaardigheden om op je cv te zetten voor een junior functie altijd soft skills zijn. Lees meer.

Verschil competenties en kernkwaliteiten

Een kernkwaliteit is een positieve eigenschap die je bezit, zoals bijvoorbeeld bescheidenheid of geduld.

Kernkwaliteiten en competenties zijn nauw met elkaar verbonden. Door je kernkwaliteiten te kennen, kun je beoordelen of je in staat bent een bepaalde competentie of vaardigheid te verwerven.

Bijvoorbeeld: je bent bescheiden (kernkwaliteit) en daardoor kun je zeer waarschijnlijk de competenties luisteren en behulpzaamheid snel ontwikkelen.

Anderzijds, als je jouw competenties kent, kun je de onderliggende kwaliteiten identificeren die daaraan ten grondslag liggen.

Bijvoorbeeld: je kunt goed luisteren (competentie) en dat komt doordat je bescheiden (kernkwaliteit) bent.

50 Voorbeelden van competenties (vaardigheden)

Hieronder vind je de 50 belangrijkste werkgerelateerde competenties met voorbeeldvragen die je over desbetreffende competentie of vaardigheid kunt verwachten. Je kunt deze lijst ook gebruiken om je kwaliteiten te benoemen.

Achter iedere link beschrijven we de capaciteit in detail en benoemen we ook hoe je die specifieke vaardigheid kunt ontwikkelen.

CompetentieBetekenisVoorbeeldvraag
AanpassingsvermogenEenvoudig kunnen aanpassen aan veranderende omgevingen, taken, verantwoordelijkheden of mensenHeb je onlangs werkzaamheden gedaan die buiten je functieprofiel vielen? Waarom deed je dat? Wat was het resultaat?
AmbitieusHet streven hebben om veel te bereikenWat is het laatste doel dat jij jezelf hebt gesteld en heb je het doel gehaald?
AccuraatZorgvuldig en stipt handelen, gericht op het voorkomen van foutenNoem een voorbeeld van de laatste keer dat jij nauwkeurig moest werken. 
Analytisch vermogenComplexe informatie begrijpen. Snel verbanden kunnen leggen en de juiste conclusies trekken.Geef een voorbeeld van een situatie waarin een probleem meerdere oorzaken had. Hoe ben je daar achter gekomen?
AssertiefJe kunt goed voor jezelf opkomen, zonder dat je daarbij over de ander heenloopt.Benoem een situatie waarin je voor jezelf moest opkomen. Hoe voel jij je daarbij?
AuthentiekOrigineel en echt zijn in je denken en doenHeb je weleens een idee van een collega gestolen? Waarom heb je dat gedaan?
BeoordelenMogelijkheden tegen elkaar afwegen en op basis daarvan tot realistische beoordelingen en keuzes komenNoem een voorbeeld waarbij je beoordelingsvermogen niet zo goed was.
Beslissen/ besluitvaardigTot een afweging en besluit komenHeb je wel eens een beslissing genomen die je achteraf als onjuist hebt beschouwd? Hoe kwam dat?
BetrokkenheidJe voelt je verbonden met de organisatie waarvoor je werkt en het werk dat je doetHoe uit jij je betrokkenheid in een organisatie?
BetrouwbaarheidNakomen van gemaakte afspraken en de consequenties ervan aanvaardenBen je weleens bepaalde afspraken niet nagekomen? Waar lag dat precies aan?
CoachenGesprekspartner zijn en ondersteunen van anderen in de uitoefening van het werkBen jij weleens een coach geweest voor iemand anders. Hoe ging je dat af?
CollegialiteitJe helpt collega’s en ondersteunt hen wanneer dat nodig is en je houdt rekening met hun behoeften en belangenNoem de laatste keer dat jij collegiaal bent geweest.
CommunicerenDe essentie in heldere taal overbrengen zodat deze begrepen wordtHeb je wel eens een punt gemaakt in een vergadering waardoor anderen over de streep getrokken werden voor een bepaalde beslissing? Vertel eens hoe dat verliep.
ControlerenNagaan of eigen of andermans handelingen of producten voldoenHoe vaak controleer jij je slides voordat je een presentatie moet houden?
CreativiteitBedenken van nieuwe werkwijzen en oorspronkelijke oplossingen. Out-of-the-box denken.Nieuwe oplossingen ontstaan vaak in een groep. Wat is jouw ervaring daarmee? Wat was jouw inbreng in een dergelijke groep?
CreërenMet nieuwe ideeën, benaderingen of oplossingen komenWat is het laatste dat jij hebt gemaakt? Denk aan een presentatie, idee of product.
DelegerenBevoegdheden en verantwoordelijkheden toedelen aan de juiste personenNoem eens een situatie waarbij je het lastig vond zaken uit handen te geven. Waarom was dat zo?
Diplomatiek of tactvolVermogen om belangen van anderen te herkennen, in te schatten en hierop tactvol in te spelenHoe belangrijk vindt jij diplomatiek zijn?
DoorzettingsvermogenVasthouden aan je idee of actie en pas stopt als je je doel hebt bereiktWat is het laatste waar je trots op bent geweest? Hoelang duurde het voordat dit het geval was?
DurvenHet aangaan van risico’s voor een bepaald doelOp welk terrein heb je wel eens een beslissing genomen waarvoor je eigenlijk te weinig informatie of kennis bezat? Hoe heeft dit uitgepakt?
Engelse taalvaardigheidHet professioneel kunnen lezen, schrijven, spreken en luisteren in het EngelsWat is je Engelse taalniveau?
EmpathischMakkelijk kunnen inleven in anderenWat is de laatste keer dat je iemand hebt geholpen? Hoe had je door dat die persoon geholpen wilde worden?
Flexibel reagerenIets anders doen dan je gewend bent of van plan was, als de situatie dat vraagtNoem een voorbeeld van dat je moest afwijken van je oorspronkelijke plan. Hoe vond je dat om te doen?
Functioneren onder spanningEffectief zijn in situaties waarin druk bestaat, bijvoorbeeld tijdsdruk, risico, emotiesHoe werk je onder druk? Hoe stressbestendig ben je?
GedisciplineerdOrdelijk en volgens de regels handelenWat vind je ervan als iemand net even buiten de regels om zaken regelt?
HelpenInzet en middelen bieden voor het bereiken van doelen van ander(en)Hoe bereid ben je om collega’s te helpen?
Initiatief nemenUit zichzelf handelen; kansen gebruiken; iets ondernemen, ook als dit risico met zich meebrengtWat is de laatste keer dat jij een project bent gestart zonder dat iemand er om vroeg?
InnoverenOmzetten van nieuwe en originele ideeën in producten en dienstenHeb je weleens iets innovatiefs gedaan?
InspirerenEnthousiasme wekken door in te spelen op de waarden, idealen en aspiraties van anderenWanneer heb je iemand of een groep voor het laatst enthousiast gemaakt?
IntegerHandhaven van sociale en ethische normen in het werk, ook als de verleiding of druk groot isHeb je in je werk wel eens je principes moeten loslaten? Waarom gebeurde dat?
KlantgerichtheidOnderzoeken van de wensen en behoeften van de klant en in dit perspectief denken en handelenJe hebt vast wel te maken gehad met lastige of onredelijke klanten. Geef een voorbeeld van een situatie die je hebt meegemaakt. Hoe heb je gehandeld? Wat was het resultaat? Wat zou je de volgende keer anders doen?
LeiderschapRandvoorwaarden scheppen en mensen motiveren, zodat resultaten bereikt wordenNoem een voorbeeld waaruit jouw leiderschap blijkt.
Wat vind je het moeilijkste aan leidinggeven?
LoyaalZich voegen naar het beleid en de belangen van de organisatie en de groep waarvan men onderdeel uitmaaktWat vind je ervan als een collega niet loyaal is naar de organisatie?
LuisterenAandacht en ruimte geven aan gesprekspartners, belangrijke boodschappen kunnen oppikkenBeschrijf een situatie waarin je het gevoel had dat je gesprekspartner iets anders zei dan hij/zij eigenlijk bedoelde. Wat heb je gedaan?
Mondeling communicerenIn mondeling contact anderen begrijpen en begrepen wordenBen je introvert of extravert? Heb je hier weleens last van?
NetwerkenRelaties opbouwen, in standhouden en benuttenVind jet het leuk om naar events te gaan om nieuwe mensen te leren kennen?
OnderhandelenTot overeenstemming komen vanuit verschillende standpunten, argumenten en/of belangenHeb je weleens onderhandelt over een aankoop? Waarom niet?
OndernemerschapKansen signaleren en deze inzetten voor de organisatieBeschrijf een situatie waarin je succesvol een doel hebt gerealiseerd dat je jezelf had gesteld. Hoe heb je dat aangepakt? Wat heb je ervoor gedaan en wat ervoor gelaten?
OplossingsgerichtOplossingsgericht werken is het zelfstandig toewerken naar een oplossing voor een probleemHoe heb je een recent probleem opgelost?
OrganiserenInzetten van mensen en middelen zodanig inzetten dat doelen effectief worden bereiktHeb je wel eens een evenement georganiseerd? Wat was jouw rol en hoe ging je dat af?
OrganisatiesensitiefJe hebt voelsprieten voor hoe een organisatie feitelijk werktWat is je ervaring in het werken in een grote corporate?
OvertuigenAnderen overtuigen zodanig dat zij, na aanvankelijke twijfels er mee instemmenGeef een voorbeeld van een situatie waarin je iemand succesvol hebt overtuigd van je gelijk.
PlannenEffectief en gestructureerd bepalen welke tijd, middelen en inzet nodig zijn om doelen te halenBeschrijf eens een situatie of taak waarin je een project management rol hebt gehad. Hoe verging het je?
ResultaatgerichtGedrag gericht op het realiseren van voorafgestelde doelenWelke resultaten heb je het afgelopen jaar bereikt? Wat waren je aanvankelijke doelen? Waarom heb je ze wel of niet gehaald?
ReflecterenHet terugkijken op je eigen ervaringen en gedragingen om nieuwe inzichten te krijgenWanneer heb je voor het laatst aan zelfreflectie gedaan? Wat was daarvan de uitkomst?
SamenwerkenJe inzetten om met anderen resultaten te bereiken en daarmee bij te dragen aan een gezamenlijk doelIs het wel eens voorgekomen dat het belang van een groep waarmee je werkte anders was dan jouw belang? Wat heb je toen gedaan?
Schriftelijk communicerenIn schriftelijk contact anderen begrijpen en begrepen wordenWat is de laatste keer dat je een document hebt gemaakt.
Sensitief/ inlevingsvermogenGevoelens, houding en motivatie van anderen onderkennen en daarvoor open te staanNoem een voorbeeld van een keer dat jij doorhad wat er bij iemand speelde zonder dat de persoon dat zelf aangaf.
StressbestendigEffectief blijven presteren onder tijdsdruk, bij tegenslag, teleurstelling of tegenspel, kalm en in het belang van de zaak reagerenWanneer heb je voor het laatst stress ervaren? Wat heb je toen gedaan? Met welk resultaat?
VolhoudenDoorzetten, ook bij tegenslag. Gekozen aanpak nastreven totdat het doel bereikt is, of beredeneerd hiervan afwijkenNoem eens een situatie waarin je voet bij stuk hebt gehouden. Hoe is dit uitgepakt?
ZelfbeheerstHet voorkomen van escalaties en controle hebben over de eigen emotiesNoem een voorbeeld van een situatie waarin jij enorm kwaad was. Hoe ben je hiermee omgegaan?
Zelfstandig werkenJe bent in staat je werk te doen zonder hulp of toezicht van anderenNoem een voorbeeld waarin je zelfstandig werken moeilijk vond.
Zelfsturing en ontwikkelingLering trekken uit ervaringen en het eigen ontwikkelingsproces sturenNoem een persoonlijke ontwikkelingspunt waar jij het komende jaar aan wilt werken.

Vaardigheden op je cv

Een belangrijk onderdeel van je cv zijn de vaardigheden die je hebt. Hiermee toon je namelijk aan dat je de juiste expertise hebt.

  • Welke vaardigheden op je cv doen het goed bij de recruiter?
  • Waar plaats je deze capaciteiten op je cv zodat ze de meeste impact maken?

Digitale vaardigheden en technische competenties worden steeds belangrijker voor de meeste beroepen dus vergeet niet om deze een mooie plek te geven op je cv.

Vaardigheden op LinkedIn

Vergeet niet om je vaardigheden ook op LinkedIn te plaatsen.

Vaardigheden spelen een belangrijke rol binnen LinkedIn omdat ze mede jouw plek in de zoekresultaten bepalen.

Maw:

CV met Impact
Je hebt maar één kans op een onuitwisbare eerste indruk
cv maken 30

Als jouw vaardigheden vaak worden onderschreven, is de kans groter dat jij hoog scoort op LinkedIn.

Wat betekent dat je sneller wordt gevonden door recruiters.

Maar er is nog een ander groot voordeel.

Als jij solliciteert op een bepaalde functie en de werkgever bekijkt jouw LinkedIn profiel dan kunnen ze direct zien in hoeverre jij bepaalde vaardigheden ook daadwerkelijk beheerst.

21e-eeuwse vaardigheden

De maatschappij verandert door technologie en digitalisering in hoog tempo naar een kennis- en netwerksamenleving.

Doordat steeds meer werk geautomatiseerd wordt en robots en AI bepaalde banen overnemen zal er in de toekomst meer behoefte zijn aan werknemers met 21e-eeuwse vaardigheden.

Bij steeds meer type werk is het gebruik van computers en ict essentieel.

De ontwikkeling van AI, digitalisering en technologie gaat bovendien steeds sneller en dat maakt onze samenleving dynamischer en flexibeler.

Daarom heb je 21e eeuwse vaardigheden nodig om hierop voorbereid te zijn.

Professionele Motivatiebrief met de kracht van AI
Bekijk hoe je binnen 10 min een persoonlijke motivatiebrief schrijft met ChatGPT

chatgpt motivatiebrief

Beste boeken over competenties

Verder lezen?

Bekijk onderstaande boeken over het ontwikkelen van vaardigheden en competenties.

Mooie cv template nodig?

popup cv maken