Omscholen: de complete gids in 2022

Je wilt iets anders gaan doen, maar je weet nog niet precies wat. Dan is omscholen wellicht iets voor jou. Het kan zijn dat je compleet iets anders doen, maar je weet nog niet wat. Of misschien is het noodgedwongen, omdat je huidige baan is opgehouden.

Wat de reden ook is, wij vertellen je waar je op moet letten en hoe je de omscholing het beste kunt aanpakken.

omscholen

Wat is omscholen?

Omscholen betekent een opleiding voor een beroep volgen waarvoor je niet eerder bent opgeleid. Dit kan een opleiding zijn die je full time doet of parttime doet. Maar je kunt ook denken aan het volgen van trainingen, cursussen of andere activiteiten waarbij je nieuwe vaardigheden leert om een ander beroep uit te oefenen.

Waarom omscholen?

De arbeidsmarkt is voortdurend in beweging. Zo kan het zijn dat je huidige beroep niet meer aansluit op de arbeidsmarkt. Zo zijn er veel redenen om te kijken naar omscholing.

Wat zijn de belangrijkste redenen om je om te scholen?

  • Niet meer leuk. Het werk dat je nu doet vind je niet leuk meer en dat is niet de bedoeling natuurlijk. Een logische reden om eens verder te gaan kijken.
  • Niet meer passend. Het kan ook zijn dat je het werk dat je nu doet nog wel leuk vindt, maar dat de baan niet meer goed past in je leven. Bijvoorbeeld omdat je een gezin hebt gesticht of plotseling mantelzorger bent geworden of omdat je verhuisd bent.
  • Geen toekomstperspectief. Je huidige baan heeft helaas geen toekomstperspectief meer: Dit komt bijvoorbeeld omdat er een grote ontslagronde aankomt en je functie wordt opgeheven. Een andere reden met weinig toekomst is dat je met je huidige opleiding moeilijk of niet aan een baan kunt komen.
  • Werkloos. Je bent werkloos en op zoek naar een nieuwe baan. In een andere sector is de baangarantie veel hoger, maar je mist nog de juiste opleiding voor dat vakgebied.
  • Dromen. Je droomt stiekem altijd al van een andere baan, maar je hebt de eerste stap nog niet durven zetten.

Omscholen in 5 stappen

1. Ontdek wat je wilt

Wat vind je uitdagend om te doen? Denk out of the box en maak een lijst van je expertises en passies. Beschrijf jouw favoriete activiteiten en reflecteer waarom jij deze zo leuk vindt.

Dit helpt om de skills te ontdekken waar jij voldoening uithaalt, zoals ‘met mensen werken’ of ‘problemen oplossen’. Zo kom je erachter waar je nieuwe rol aan moet voldoen.

Om een beroep te kunnen uitoefenen zijn er eigenlijk maar een paar basisvragen die beantwoord moeten worden.

  • Kan je het?
  • Past het bij je?
  • Vind je het leuk/interessant?

2. Analyseer waar je goed in bent

Breng in kaart wat je sterke kanten zijn. Denk niet alleen na over je hard skills, maar schrijf juist op wat jouw soft skills zijn. Door een positie te zoeken die hierbij aansluit, groei je sneller door.

Vind je het lastig om jouw vaardigheden helder te krijgen?

  • Ga dan aan de slag met zelfreflectie. Bekijk welke loopbaantesten je kunt doen.
  • Vraag aan vrienden of collega’s welke kwaliteiten zij bij jou zien en in wat voor soort functie bij jou past. Vertel waar je mee rondloopt en vraag ze mee te denken. Zien zij jou voor de klas staan? Of in de zorg werken? Hebben ze andere ideeën?
  • Doe inspiratie op. Sommige sectoren zijn booming. Gebruik bijvoorbeeld het overzicht van overstapberoepen van het UWV om te kijken wat bij jou zou passen, op basis van wat je nu doet.

Ook is het verstandig om een loopbaanadviseur in te schakelen. Deze kun je bijvoorbeeld gratis volgen bij NL leert door.

3. Zet je netwerk in

Maak een top 3 van de rollen, werkvelden, expertises en organisaties waar jij je in thuis voelt.

Je krijgt nu een steeds beter beeld van wat bij je past. Klopt jouw beeld met de werkelijkheid? Loop een dagje mee bij een opleiding, een bedrijf, of waar dan ook, om er achter te komen of jouw beeld klopt.

Gooi lijntjes uit in je netwerk en zorg dat je mensen spreekt die in deze positie werkzaam zijn. Neem de tijd en duik goed in de materie, je investeert tenslotte in je eigen toekomst.

4. Onderneem actie

Het is niet gek als het een tijdje duurt, voordat jij weet wat je wilt. Maar zet direct stappen als jij weet welke richting je op wilt. Uitstellen zorgt alleen maar voor extra twijfel, terwijl je er eigenlijk al klaar voor bent.

Grijp je kans en maak de weg vrij voor jouw nieuwe carrière.

5. Kies een type opleiding

Ga na wat jij belangrijk vindt in een opleiding en hoe jij het beste leert.

Bedenk ook welke opleidingsvorm het best bij jouw situatie past.

  • Voltijd
  • Deeltijd
  • Duale opleidingsvorm

Je kunt denken aan het combineren van werken en leren.

Manieren van omscholen

Er zijn een aantal richtingen te onderscheiden die je op kunt bij het overstappen naar een nieuw beroep.

  1. Zelfde beroep, andere branche
  2. Zelfde branche, ander beroep
  3. Andere branche, ander beroep

Zelfde beroep, andere branche

Dit is de makkelijkste vorm van carrièreswitch. De omscholing zal zich beperken tot een training waarin je de nieuwe branche of sector leert kennen. Denk aan een cursus waarin je de producten of diensten van de nieuwe organisatie leert kennen. Met een beetje geluk heb je hier zelfs helemaal geen opleiding voor nodig.

Je bent bijvoorbeeld een sales medewerker bij een bouwhandel en nu wil je gaan werken bij een tuincentrum, ook in de verkoop. Het belangrijkste is dat jij je sales vaardigheden benadrukt in je zoektocht naar een nieuwe baan. Geef duidelijk aan wat je motivatie is. Als je het goed presenteert dan zorg je ervoor dat jouw achtergrond juist een voordeel is. In dit geval: iemand met een achtergrond in bouwmaterialen weet misschien ook wel hoe je een tuin inricht.

Een omscholing kan bestaan uit een kennismaking met alle producten in het tuincentrum.

Zelfde branche, andere beroep

Het kan zijn dat je de branche of sector waarin je werkt nog steeds heel erg leuk vindt, maar dat je graag wil wisselen van baan. Stel je werkt als secretaresse en je wilt de overstap maken naar communicatiemedewerker.

Wat je dan moet doen is bij je leidinggevende aangeven dat je iets anders wil gaan doen en waarom. Je leidinggevende kan je het beste helpen met het maken van een plan waarin je stapsgewijs de overstap kan maken. Zo zou je kunnen beginnen met een parttime opleiding waarin jij jezelf klaarstoomt voor de overstap.

Geen makkelijke overstap, maar met hard werken is dit zeker haalbaar.

Andere branche, ander beroep

Dit is het moeilijkste kwadrant en betekent een totale switch van je baan. Omscholen is hier essentieel en kost over het algemeen veel tijd. Wat vaak goed werkt is zoeken naar een passend omscholingstraject waarbij je naast je nieuwe baan een opleiding volgt.

Omscholingsbanen zoeken

Er zijn verschillende manieren waar je zogenaamde omscholingsbanen kunt zoeken.

  • Vacatures. Je kan zogenaamde omschoolvacatures bekijken
  • Omschooltraject. je kan ook het omschooltraject per beroep vinden via onze omschoolwijzer.

Wie betaalt jouw omscholing?

Ok leuk en aardig dat omscholen, maar wie moet dat allemaal betalen?

Dat hangt van de situatie af. We bespreken hieronder 2 veel voorkomende situaties.

Hulp van je werkgever

Soms kun je met je werkgever afspraken over maken over een opleiding of krijg je een vergoeding.

  • Laat je je bijvoorbeeld omscholen om ander werk bij je eigen werkgever te doen? Dan betaalt je werkgever misschien wel mee.
  • Geldt er een cao? Check dan goed of hier misschien iets in staat over omscholing, bijvoorbeeld met een scholingsbudget.

Betaling van omscholing is niet verplicht, maar je werkgever kan er wel zelf voor kiezen om een bedrag te geven.

Soms blijkt bij een reorganisatie dat je omscholing nodig hebt om aan het werk te blijven. Ook dan is je werkgever verplicht te helpen. Is er een sociaal plan? Daarin zie je of en welke afspraken er zijn gemaakt over training of scholing en eventuele vergoedingen.

Gratis ontwikkeladvies

Vanwege de coronacrisis is het voor iedereen belangrijk om nieuwe vaardigheden te leren of scholing te volgen voor een andere functie.

Daarom heeft de overheid een subsidieregeling in het leven geroepen: NL leert door.

Iedereen van tussen de 18 jaar en de pensioengerechtigde leeftijd kan hier gebruik van maken, of je nu in loondienst werkt, zelfstandige bent of werk zoekt. Via werkprikkel.nl maak je direct goed én gratis gebruik van deze subsidie.

Lees meer over de subsidieregeling STAP-budget.

Overstapberoepen

Het UWV houdt cijfers bij over werkloosheid in Nederland. Het doel is om mensen aan het werk te helpen, vaak in samenwerking met bedrijven. Zij weten dus wie er werkloos worden en hoe snel zij weer werk vinden. Ook hebben ze veel data over openstaande vacatures.

Ieder jaar publiceert het UWV een lijst met de meest kansrijke beroepen, gebaseerd op hoeveel mensen er in een bepaalde sector werk zoeken en hoeveel vacatures er open staan.

De sectoren met de meeste kansrijke banen in 2022:

  • Zorg
  • Bouw
  • Installatie
  • Industrie

Bron: werk.nl

Bekijk de meest kansrijke banen van dit moment.

Ook publiceert UWV regionale overzichten met de beroepen met de beste baankansen per arbeidsmarktregio. Er zijn veel overeenkomsten tussen alle regio’s, maar natuurlijk ook verschillen: niet iedere sector is bijvoorbeeld in alle regio’s even sterk vertegenwoordigd.

Voorbeelden omscholen

Het is altijd inspirerend om te bekijken hoe anderen een omscholing hebben aangepakt. Vandaar dat we hier een aantal aansprekende voorbeelden hebben verzameld.

Podcast omscholen

Liever onderweg luisteren? Dan hebben we hier een interessante podcast over omscholen gevonden.

Unieke CV templates
Binnen 10 minuten een perfect cv waarmee je meteen opvalt.
Voer je gegevens in, kies een CV template en download direct je CV!

Mooie cv template nodig?