Bescheiden zijn: uitdagingen en valkuilen

Bescheidenheid wordt vaak gewaardeerd omdat je jezelf op de achtergrond kunt plaatsen en vaak goed kunt luisteren. Toch zijn er voldoende zaken om goed oin de gaten te houden, zeker als je te bescheiden bent. In dit artikel duiken we in wat bescheidenheid betekent en wat de uitdagingen en valkuilen zijn.

Wat is bescheiden?

Bescheiden zijn is een houding of eigenschap waarbij je jezelf niet op de voorgrond plaatst of opschept over je capaciteiten of prestaties.

Bescheiden mensen zoeken vaak niet actief naar erkenning of lof, ook al kunnen ze zeer bekwaam of getalenteerd zijn in wat ze doen.

Enkele kenmerken van bescheidenheid zijn:

• Jezelf niet op de voorgrond plaatsen. Ze hebben de neiging om niet te pronken of te opscheppen over hun prestaties.
• Luisteren naar anderen. Bescheiden mensen kunnen vaak heel goed luisteren en waarde hechten aan hun perspectieven en meningen.
• Dankbaarheid. Bescheiden mensen erkennen vaak de bijdragen van anderen en geven anderen de eer wanneer dit toepasselijk is.
• Erkenning van het grotere geheel. Ze beseffen dat hun succes en kennis vaak te danken zijn aan de inspanningen en bijdragen van vele anderen, evenals aan externe omstandigheden.
• Behulpzaam. Bescheiden mensen zijn snel geneigd om de helpende hand te bieden blijkt uit onderzoek.

Bescheidenheid siert de mens

Zo herken je bescheidenheid bij jezelf:

• Je gelooft dat je manager gewoon uit je werk moet kunnen afleiden wat je in je mars hebt
• Je collega’s zijn positief verrast als ze horen waar je mee bezig was
• Je ziet jezelf niet snel de top bereiken binnen je organisatie
• Je hebt bescheiden ambities
• Er is weleens een leuk project aan je voorbijgegaan waarvan je dacht dat je het perfect zelf had kunnen doen
• Je collega krijgt weleens een vraag over iets waar jij eigenlijk meer van afweet
• Je laat uitdagende projecten liever over aan collega’s, zelfs als je de juiste vaardigheden hebt

Valkuilen bescheiden zijn

Bescheidenheid is een mooie eigenschap, maar zoals bij elke kwaliteit is het belangrijk om er niet in door te slaan. Het is goed om bescheiden te zijn, maar wees niet té bescheiden.

Voor elke eigenschap is er een balans nodig. Dus, terwijl bescheidenheid prijzenswaardig is, is het even belangrijk om jezelf zichtbaar te maken, je talenten te etaleren en aandacht op jezelf te vestigen.

Overmatige bescheidenheid kan ervoor zorgen dat je onzichtbaar wordt.

Als dit niet wordt aangepakt, kan dit leiden tot de volgende valkuilen:

• Kansen mislopen op functies of verantwoordelijkheden die goed bij je passen
• Niet de erkenning of beloning krijgen die je verdient
• Ondergewaardeerd worden binnen de organisatie
• Het gevoel hebben dat je inspanningen en bijdragen niet worden gezien of gewaardeerd

Uitdagingen bescheiden zijn

Dit zijn enkele veelvoorkomende uitdagingen voor iemand wiens kernkwaliteit bescheidenheid is:

• Jezelf profileren. Leren om eigen prestaties en capaciteiten op een authentieke manier onder de aandacht te brengen zonder op te scheppen. Dit kan helpen om erkenning te krijgen voor het werk dat men doet en kansen in het leven en op het werk te benutten.
• Assertiviteit. Het ontwikkelen van het vermogen om eigen meningen, gevoelens, behoeften en rechten op een directe, eerlijke en geschikte manier uit te drukken zonder anderen te schaden.
• Grenzen stellen. Leren om nee te zeggen en persoonlijke en professionele grenzen te stellen om overbelasting en uitputting te voorkomen.
• Eigenwaarde vergroten. Werken aan het versterken van het zelfbeeld en de zelfwaardering, zodat men zichzelf op waarde schat en de eigen bijdragen erkent.
• Feedback vragen. Actief zoeken naar feedback kan helpen om een evenwichtiger beeld te krijgen van eigen prestaties en gebieden van verbetering.
• Risico’s nemen. Uit de comfortzone stappen en nieuwe dingen proberen, zelfs als het betekent dat men zich kwetsbaar moet opstellen of fouten kan maken.

De uitdagingen zijn bedoeld om de valkuilen van bescheidenheid, zoals zichzelf wegcijferen of onderwaardering van eigen capaciteiten, te balanceren. Door te werken aan deze uitdagingen kun je als bescheiden persoon een effectievere manier van functioneren ontwikkelen.

Allergie bescheiden zijn

Voor iemand wiens kernkwaliteit bescheidenheid is, kan de allergie opschepperigheid of arrogantie zijn, omdat dit gedragingen zijn die in extreme vorm tegenover de eigenschap van bescheidenheid staan.

Het betekent dat je een sterke aversie of irritatie kan voelen wanneer je wordt geconfronteerd met iemand die opschept of arrogant gedrag vertoont.

Sollicitatie tips

Als je weet van jezelf dat je bescheiden bent, kan het lastig zijn om succesvol sollicitaties te doen.

Waar moet je op letten tijdens een sollicitatiegesprek?

• Profileer jezelf. Tijdens een sollicitatie is het van belang jezelf te kunnen verkopen. Let op tijdens het gesprek dat je niet te onzeker overkomt. Als je bescheiden bent, mag je voor je gevoel wat meer opscheppen dan je normaal gesproken gewend bent om te doen.
• Vol zelfvertrouwen. Gebruik positieve termen als je over jezelf spreekt, om zelfvertrouwen te tonen. Breng je verhaal met veel enthousiasme. Spreek duidelijk en zelfverzekerd, vermijd zacht of onduidelijk spreken.
• Bereid je goed voor. Weet wat je sterke punten zijn en licht deze toe met de STAR-methode. Als je trots bent op een bepaald succes, deel dit dan oprecht. Zo kun je zelfverzekerd spreken zonder arrogant te klinken. Schrijf op wat je wilt delen en oefen dit, bij voorkeur met iemand die je feedback kan geven. Herhaal tot je het natuurlijk kunt vertellen.
• Let op je lichaamstaal. Zorg voor een rechte houding; voorkom dat je inzakt of jezelf kleiner maakt.

Met impact jezelf presenteren gaat vaak gepaard met het stevig inzetten van je stem om zo je presentatie kracht bij te zetten. Als je van nature bescheiden bent, voelt dit vaak overdreven en onnatuurlijk. In onderstaande video legt Pieter Frijters uit waarom je presenteren los mag zien van je persoonlijkheid.

Valse bescheidenheid

Valse bescheidenheid verwijst naar het gedrag waarbij iemand zich bescheiden voordoet, terwijl hij of zij in werkelijkheid gelooft superieur te zijn of zoekt naar complimenten en bevestiging. Het is een vorm van oneerlijkheid of manipulatie waarbij een persoon zijn of haar eigen prestaties, vaardigheden of kwaliteiten bagatelliseert in de hoop dat anderen hen zullen corrigeren, prijzen of complimenteren.

Bijvoorbeeld, iemand die zegt: “Deze presentatie? Ik heb het gewoon snel in elkaar geflanst,” terwijl hij of zij in werkelijkheid veel tijd en moeite heeft gestoken in het betreffende project en hoopt op een compliment.

Valse bescheidenheid kan soms moeilijk te onderscheiden zijn van echte bescheidenheid. Echter, het verschil ligt in de intentie. Echte bescheidenheid komt voort uit een authentiek gebrek aan behoefte aan externe validatie, terwijl valse bescheidenheid wordt gedreven door een verlangen naar die validatie.