21e-eeuwse vaardigheden: wat, waarom en voorbeelden

21e-eeuwse vaardigheden

Welke 21e-eeuwse vaardigheden zijn van belang in de arbeidsmarkt in een snel veranderende maatschappij?

In dit artikel nemen we je mee in wat deze vaardigheden en competenties precies inhouden en het belang van deze vaardigheden.

Wat zijn 21e-eeuwse vaardigheden?

21e Eeuwse vaardigheden zijn competenties die je nodig hebt om succesvol deel te nemen in de maatschappij van de toekomst.

21e eeuwse vaardigheden

De belangrijkste 21e-eeuwse vaardigheden:

  • ICT-(basis)vaardigheden
  • Mediawijsheid
  • Informatievaardigheden
  • Computational thinking
  • Creatief denken en handelen
  • Probleemoplossend denken en handelen
  • Kritisch denken
  • Zelfregulering
  • Sociale en culturele vaardigheden
  • Communiceren en samenwerken

Het Nationaal Expertisecentrum Leerplanontwikkeling (SLO) en Kennisnet hebben een model van de 21e eeuwse vaardigheden gemaakt specifiek voor het onderwijs, maar het is ook van toepassing op de arbeidsmarkt.

Verderop in dit artikel geven we een toelichting op deze verschillende vaardigheden.

Waarom zijn 21e-eeuwse vaardigheden belangrijk?

De maatschappij verandert door technologie en digitalisering in hoog tempo naar een kennis- en netwerksamenleving.

Een belangrijk gevolg van het toenemend gebruik van technologie is bijvoorbeeld dat steeds meer handwerk wordt gedaan door machines. Doordat steeds meer werk geautomatiseerd wordt en robots bepaalde banen overnemen zal er in de toekomst meer behoefte zijn aan werknemers met specifieke kennis. De 21e -eeuwse vaardigheden als samenwerken, creativiteit, sociale- en culturele vaardigheden zijn dan ook onmisbaar.

Door de digitalisering hebben we toegang gekregen tot een brede, nieuwe wereld: de online wereld. Deze wereld heeft haar eigen normen en waarden. Mediawijsheid is dan bijvoorbeeld essentieel: je kunt niet alles dat online staat geloven. Bij steeds meer type werk is het gebruik van computers en ict essentieel.

De ontwikkeling van digitalisering en technologie gaat bovendien steeds sneller en dat maakt onze samenleving dynamischer en flexibeler. Daarom heb je 21e eeuwse vaardigheden nodig om hierop voorbereid te zijn.

De belangrijkste 21e-eeuwse vaardigheden

ICT-(basis)vaardigheden

  • Basisbegrippen en basisfuncties van computers en computernetwerken kennen
  • Hardware kunnen aansluiten en bedienen
  • Standaard kantoortoepassingen kunnen gebruiken, denk aan MS Office
  • Werken met internet en softwareprogramma’s
  • Op de hoogte zijn van en kunnen omgaan met beveiligings- en privacyaspecten

Digitale vaardigheden worden steeds vaker gezien als een must have door werkgevers.

Mediawijsheid

Het geheel van kennis, vaardigheden en mentaliteit waarmee je je bewust, kritisch en actief kunt bewegen in een veranderlijke wereld.

Mediawijsheid is nodig om

  • Goed te kunnen functioneren in de hedendaagse samenleving
  • Effectief te kunnen participeren in het maatschappelijke proces

Informatievaardigheden

Dit gaat over het kunnen signaleren en analyseren van de informatiebehoefte. Je bent in staat om relevante informatie te kunnen zoeken, selecteren, verwerken, gebruiken en toepassen.

Daarvoor is het nodig dat je

  • Een zoekvraag kunt formuleren
  • Trefwoorden kunt genereren
  • Informatie kunt beoordelen
  • Gevonden informatie kunt organiseren

In de 21e eeuw staat er veel desinformatie op het internet. Het is daarom belangrijk dat leerlingen leren om onderscheid te maken tussen bruikbare en onbruikbare informatie.

Computational thinking

Om toekomstige problemen te kunnen oplossen, moet je begrijpen hoe je de technologie van vandaag kunt gebruiken.

Computational thinking bestaat uit:

  • Digitale toepassingen gebruiken om problemen op te lossen
  • Data logisch ordenen en analyseren
  • Keuzes maken voor de beste stappen en bronnen om tot een oplossing te komen
  • Het proces generaliseren zodat je het ook bij volgende problemen kunt toepassen

Ook belangrijk is het om met anderen te communiceren en te werken aan een gezamenlijk doel met behulp van technologie.

Creatief denken en handelen

Creatief denken is het vermogen om nieuwe ideeën en oplossingen te vinden.

  • Creatieve technieken
  • Buiten gebaande paden denken
  • Nieuwe samenhangen kunnen zien
  • Risico’s durven nemen met een ondernemende en onderzoekende houding.

Deze competentie behoort tot de 21e-eeuwse vaardigheden omdat complexe maatschappelijke kwesties op mondiale schaal vragen om creatieve oplossingen.

Creatief vermogen wordt het sterkst ontwikkeld in een rijke leeromgeving waarin je wordt gestimuleerd om zelf oplossingen te bedenken.

Probleemoplossend denken en handelen

Dit is het vermogen om een probleem te herkennen en een plan te bedenken om het probleem op te lossen.

Het is belangrijk dat je problemen kunnen signaleren, analyseren en definiëren.

Bij deze 21e eeuwse vaardigheid is het proces om tot een oplossing te komen belangrijker dan de oplossing zelf.

Om de oplossing te vinden, gebruik je vakinhoudelijke kennis en vaardigheden.

Kritisch denken

Dit is het vermogen om zelfstandig te kunnen komen tot weloverwogen en beargumenteerde afwegingen, oordelen en beslissingen.

Je hebt denkvaardigheden nodig, reflectie en zelfregulerend vermogen.

Onder deze vaardigheden vallen de capaciteiten om:

  • informatie te kunnen doorzien en op waarde te schatten
  • onjuistheden te signaleren
  • een visie of mening te beoordelen

Hier hoort een kritische houding bij.

Daarvoor moet je goed geïnformeerd zijn, geneigd zijn om redenen en oorzaken te zoeken, standpunten van anderen te respecteren en bereid te zijn om die standpunten te laten meewegen in een beslissing.

Ook helpt het om achteraf te reflecteren op hoe het kritisch denken een rol heeft gespeeld bij het proces en te bedenken wat de volgende keer anders of beter kan.

Zelfregulering

Niet klakkeloos de aanwijzingen volgen, maar zelfstandig handelen en daar de verantwoordelijkheid voor nemen.

Specifieker gaat het bij zelfregulering om het stellen van realistische doelen en prioriteiten op basis van eerdere ervaringen, doelgericht handelen, het plannen van het proces, reflecteren en zicht hebben op de consequenties van het eigen handelen voor jezelf en de omgeving.

In de 21ste eeuw word je steeds meer aangesproken als individu. Iedereen moet verantwoordelijkheid nemen voor zijn of haar eigen leven en zelfstandig kunnen handelen.

Sociale en culturele vaardigheden

Deze vaardigheid betreft het effectief kunnen leren, werken en leven met mensen met een verschillende etnische, culturele of sociale achtergrond. Sociale afkomst en cultuur zijn bepalend voor hoe je denkt, handelt, met elkaar omgaat en communiceert.

Om in de 21ste eeuw goed te kunnen samenleven met mensen waarmee je verschilt in achtergrond, is het belangrijk kennis te hebben van verschillende opvattingen en daar rekening mee te houden. Arbeidsomgevingen zullen steeds diverser worden. Daarom is het goed als je sensitief kunt omgaan met verschillende soorten collega’s.

Je moet inlevingsvermogen hebben en belangstelling kunnen tonen voor anderen waardoor je goed kunt communiceren in verschillende culturele situaties.

Communiceren en samenwerken

Deze 2 vaardigheden staan niet voor niets bovenaan het lijst meest gewilde soft skills.

Communicatie wordt steeds belangrijker. Mensen zijn in toenemende mate met elkaar verbonden en zijn zich vaak onvoldoende bewust hoe groot het bereik van hun communicatie is.

Je moet adequaat kunnen omgaan met verschillende communicatieve situaties en communicatiepartners. Daarnaast moet je passende communicatiemiddelen kunnen hanteren en effectief gebruik kunnen maken van de mogelijkheden van ICT en technologie.

Samenwerken is het gezamenlijk realiseren van een doel waarbij je anderen aanvult en ondersteunt. Samenwerken bevat zowel een sociale als een cognitieve component. Het gaat om

  • het (h)erkennen van verschillende rollen bij jezelf en anderen
  • hulp en feedback vragen, geven en ontvangen
  • een positieve en open houding hebben
  • verschillen respecteren
  • onderhandelen en afspraken maken
  • functioneren in heterogene groepen

In de 21ste eeuw wordt voornamelijk gewerkt in teams. Dat is de reden waarom er tijdens sollicitaties altijd extra goed op samenwerken wordt geselecteerd.

Unieke CV templates
Binnen 10 minuten een perfect CV waarmee je meteen opvalt.
Voer je gegevens in, kies een CV template en download direct je CV!

Mooie cv template nodig?