Kun jij inspelen op onverwachte gebeurtenissen? Kun jij van niets iets maken? Dan kun je improviseren. Deze competentie komt in veel beroepen goed van pas. Improviseren is een talent, maar het is ook een vaardigheid die je kunt leren. Omdat je op je werk nooit alles kunt voorspellen, is het belangrijk om slim en snel in te kunnen spelen op onvoorziene gebeurtenissen. Hieronder lees je alles over improvisatie, hoe het werkt in de praktijk en hoe je het kunt leren.
Inhoudsopgave
Wat is improviseren?
De betekenis van improviseren is iets onvoorbereid doen. Meer specifiek betekent het dat je iets ter plekke kan maken of laten ontstaan. Het komt van het Latijnse woord voor onvoorzien.
In het theater en film betekent improvisatie dat acteurs zonder script en zonder aanwijzingen vooraf een scène spelen. En in de muziek speelt een muzikant zonder voorbereiding.
Op de werkvloer, bijvoorbeeld op kantoor, kan improviseren veel verschillende vormen aannemen:
- Flexibel inspelen op plotselinge gebeurtenissen
- Zonder voorbereiding spreken, bijvoorbeeld een presentatie houden of gesprek leiden
- Spontane beslissingen maken en uitvoeren
Er is geen synoniem voor improviseren, maar we noemen het ook wel out of the box denken of van het script afwijken.
Goed kunnen improviseren hangt samen met de competentie aanpassingsvermogen.
Waarom is improviserend vermogen belangrijk?
In principe improviseren we allemaal de hele dag. Je kunt je niet op alles voorbereiden.
Toch wordt met de vaardigheid of competentie improviseren bedoeld dat je bovengemiddeld goed bent in flexibel reageren én doorpakken.
Improviseertalent is een vorm van flexibiliteit waarbij je behendig kunt reageren op nieuwe informatie.
Als er in een vacature om improvisatievermogen gevraagd wordt, gaat het niet alleen om het reageren, maar ook daadkrachtig zijn.
In een leiderschapsrol is improvisatie vooral belangrijk, want je moet snel een nieuw plan kunnen trekken én delegeren, want mensen wachten op jouw aanwijzingen.
Waaruit blijkt dat je goed kunt improviseren?
Er komt dus veel kijken bij improviseren. Het is een combinatie van factoren die maakt dat je er goed in bent.
Dus waaruit blijkt dat je improvisatietalent hebt? Bijvoorbeeld:
- Je bent spontaan
- Je reageert proactief op spontane gebeurtenissen
- Je raakt niet in paniek van nieuwe informatie of gewijzigde plannen
- Je kunt flexibel reageren op veranderingen
- Je staat nooit met je mond vol tanden
- Je kunt spreken zonder voorbereiding
- Je zit niet vast in regels en kaders
Het vergt daarnaast veel zelfvertrouwen en probleemoplossend vermogen.
Voorbeelden van improviseren op het werk
Je weet nu wat improviseren betekent, maar hoe breng je het in de praktijk?
Als je reageert op een vacature waarin improvisatievermogen wordt gevraagd, zul je tijdens je sollicitatie moeten overtuigen dat je het kunt.
Dit doe je door voorbeelden te geven van situaties op het werk, waaruit blijkt dat je kunt improviseren.
Dit zijn voorbeelden van improviseren op het werk:
- Vlak voor een belangrijke bijeenkomst blijkt dat de vergaderruimte dubbel geboekt is. Je moet dus snel een nieuwe plek zien te regelen. Je tovert snel je kantoor om in een ruimte om te vergaderen, waardoor het toch door kan gaan.
- Je hebt de leiding over een project, maar er valt plotseling een teamlid uit. Je brengt snel in kaart wat de taken van deze persoon waren en delegeert ze aan anderen, en pakt zelf ook een paar dingen op.
- Een collega is ziek, maar die zou een sollicitatiegesprek houden met een kandidaat. Je vangt de kandidaat op en houdt zonder voorbereiding het gesprek.
Heb je zelf goede voorbeelden van situaties waarin je goed improviseerde? Met de STARR-methode bouw je een overtuigend argument op.
Improviseren kun je leren: 5 tips
Improvisatievermogen is een talent dat je moet hebben, maar dat betekent niet dat het onmogelijk is om te leren.
Overleeft jouw cv de eerste 6 seconden?
5 vragen, 30 seconden. Direct je score én wat je moet verbeteren.
Met de onderstaande 5 tips kun je zelf aan de slag.
1. Werk aan je zelfvertrouwen
Improviseren is niet alleen denken, maar vooral ook doen. Je bedenkt niet alleen snel iets nieuws, je voert het ook meteen effectief uit.
Daadkrachtig zijn is een combinatie van snel denken en zelfverzekerdheid. Je weet dat je de juiste talenten hebt en op de hoogte bent van alle informatie, waardoor je zonder twijfelen aan de slag gaat.
Heb je vaak last van een gebrek aan zelfvertrouwen of zelfs impostor syndrome? Het kan helpen om eerst daaraan te werken.
2. Leer ja te zeggen
Acteurs die improviseren, leren dat ze altijd ja moeten zeggen. Als hun tegenspeler met een suggestie komt, en ze zeggen daarop “nee”, dan houdt de scène op.
Hetzelfde geldt op het werk en in het dagelijks leven. Het gaat erom dat je positief reageert op nieuwe informatie, in plaats van afwijzend.
Als er iets onverwachts gebeurt, of als je gevraagd wordt om vanuit het niets iets te doen, probeer dan te reageren met een volmondige “Ja!”
3. Zeg nooit ‘maar’
Ja zeggen is al moeilijk en eng voor de meesten, en het is al helemaal lastig om meteen actie te ondernemen.
Daarom zoeken veel mensen een soort tussenweg, door te zeggen “Ja, maar…”
Bezwaren geven is ook een vorm van nee zeggen of uitstellen.
Als je zegt “Ja, maar we moeten wel eerst …” dan ben je aan het stallen. Zeg je “Ja, én we moeten eerst …” dan onderneem je actie.
4. Put uit je ervaringen
Natuurlijk hoef je niet altijd maar opnieuw het wiel uit te vinden. Je creëert nooit iets uit niets, je leunt altijd op ervaringen.
Zorg dus dat je altijd scenario’s klaar hebt waarin je op verschillende manieren kunt reageren, en put uit wat je al eerder hebt gedaan.
Dan sta je niet helemaal met je mond vol tanden als er iets gebeurt.
5. Speel met de regels
Out of the box-denken vergt een beetje spelen met de regels.
Dit doe je door wel te weten wat de regels zijn, zodat je weet waar je een kunt afwijken zonder dat het problemen geeft.
Wees dus niet bang om soms pragmatisch te zijn of de regels een beetje los te laten.
Improviseren en acteren
Improviseren is een belangrijk onderdeel van toneelspelen en presenteren.
En daar kun je een hoop van leren in je werkende leven.
Bekijk onderstaande video en ontdek 5 handige tips die je meteen kunt gebruiken als je improviseren wil leren.
