Je werkgever is wettelijk verplicht om je een getuigschrift te geven als je erom vraagt. Toch weten veel mensen niet precies wat erin hoort te staan, wanneer je het nodig hebt en hoe je ervoor zorgt dat het positief is. In dit artikel lees je wat een getuigschrift is, wanneer het nog zinvol is en hoe je het aanvraagt. Plus: kant-en-klare voorbeelden die je direct kunt gebruiken.
Inhoudsopgave
Wat is een getuigschrift?
Een getuigschrift is een schriftelijke verklaring van je werkgever over je dienstverband. Er staat in wanneer je in dienst was, hoeveel uren je werkte en welke werkzaamheden je hebt verricht. Je ontvangt het aan het einde van je dienstverband, maar alleen als je er zelf om vraagt.
De wettelijke basis staat in artikel 7:656 van het Burgerlijk Wetboek. Daarin staat dat je werkgever verplicht is om je een getuigschrift te geven bij het einde van je arbeidsovereenkomst. Weigeren mag niet. Een werkgever die weigert of opzettelijk onjuiste informatie opneemt, is aansprakelijk voor de schade die jij daardoor lijdt.
Andere benamingen die je tegenkomt zijn bewijs van dienstverband, verklaring van werkzaamheden of dienstverklaring. In de praktijk betekenen ze allemaal hetzelfde.
Is een getuigschrift nog van deze tijd?
Eerlijk? In de meeste sollicitatieprocedures wordt er niet meer om gevraagd. Werkgevers vragen tegenwoordig vaker om referenties of bekijken je aanbevelingen op LinkedIn. Dat geeft ze een persoonlijker beeld dan een formeel document.
Toch zijn er situaties waarin een getuigschrift wel degelijk nuttig is:
- Bij een geschil over je werkverleden. Een getuigschrift is een officieel document. Als er discussie ontstaat over waar je hebt gewerkt of wat je functie was, heb je zwart op wit bewijs.
- Als je geen referenties kunt geven. Soms wil je niet dat je huidige werkgever wordt gebeld. Of is de contactpersoon bij je vorige werkgever vertrokken. Een getuigschrift is dan een goed alternatief.
- Bij overheids- of publieke functies. Sommige werkgevers in de publieke sector vragen er expliciet om als onderdeel van de screeningsprocedure.
- Als bewijs bij een gat in je cv. Je kunt ermee aantonen dat je in een bepaalde periode wel degelijk hebt gewerkt.
De truc is om het niet te zien als een verplichting, maar als een verzekering. Je weet nooit wanneer je het nodig hebt. Vraag het gewoon aan bij je vertrek, dan heb je het in je la liggen voor wanneer het wél van pas komt.
Wat staat er in een getuigschrift?
Een getuigschrift bevat minimaal de volgende gegevens:
- Periode. De startdatum en einddatum van je dienstverband.
- Uren. Het aantal uren dat je per week werkte.
- Functie en werkzaamheden. Welke functie je had en wat je dagelijks deed.
Alleen als jij daar uitdrukkelijk om vraagt, is je werkgever ook verplicht om op te nemen:
- Beoordeling. Hoe je je werkzaamheden hebt uitgevoerd.
- Reden van vertrek. Op welke manier het dienstverband is beëindigd. En als de werkgever je heeft ontslagen: waarom.
Het is slim om altijd te vragen of je werkgever ook een positieve beoordeling wil toevoegen. Een kaal getuigschrift met alleen data en functienaam kan bij een nieuwe werkgever de indruk wekken dat er iets niet goed zat. Meer daarover bij de tips verderop.
Voorbeelden getuigschrift
Hieronder vind je 3 voorbeelden: een standaard getuigschrift, een uitgebreide (positieve) variant en een getuigschrift bij ontslag door reorganisatie.
Standaard getuigschrift
Getuigschrift
Hierbij verklaart [naam werkgever], gevestigd te [plaats], dat [jouw naam], geboren op [geboortedatum] en woonachtig te [woonplaats], in de periode van [startdatum] tot [einddatum] in dienst is geweest als [functietitel].
Het dienstverband betrof [aantal] uur per week.
Het dienstverband is op verzoek van de werknemer beëindigd.
[Plaats], [datum]
[Naam werkgever]
[Handtekening]
Een standaard getuigschrift als dit is correct, maar vrij kaal. Een nieuwe werkgever kan zich afvragen waarom er niets over je functioneren wordt gezegd. Vraag daarom altijd of er ook een positieve beoordeling bij kan.
Uitgebreid getuigschrift (positief)
Getuigschrift
Hierbij verklaart [naam werkgever], gevestigd te [plaats], dat [jouw naam], geboren op [geboortedatum] en woonachtig te [woonplaats], in de periode van [startdatum] tot [einddatum] in dienst is geweest als [functietitel].
Het dienstverband betrof [aantal] uur per week.
Tijdens dit dienstverband heeft [jouw naam] de volgende werkzaamheden verricht: [opsomming taken en verantwoordelijkheden].
[Jouw naam] heeft deze werkzaamheden naar volle tevredenheid uitgevoerd. Wij waarderen met name [zijn/haar] [noem eigenschap, bijv. nauwkeurigheid, proactieve houding, collegialiteit] en de positieve bijdrage aan het team.
Het vertrek van [jouw naam] is op eigen verzoek tot stand gekomen wegens de wens om een nieuwe uitdaging aan te gaan met meer doorgroeimogelijkheden.
Wij wensen [jouw naam] veel succes in [zijn/haar] verdere loopbaan en kijken met een goed gevoel terug op de samenwerking.
[Plaats], [datum]
[Naam werkgever]
[Handtekening]
Dit is het type getuigschrift dat je wilt hebben. Het bevestigt niet alleen dat je er hebt gewerkt, maar ook hoe je hebt gefunctioneerd. Dat maakt het bruikbaar als ondersteuning bij je sollicitatiebrief of sollicitatiegesprek.
Getuigschrift bij ontslag (reorganisatie)
Getuigschrift
Hierbij verklaart [naam werkgever], gevestigd te [plaats], dat [jouw naam], geboren op [geboortedatum] en woonachtig te [woonplaats], in de periode van [startdatum] tot [einddatum] in dienst is geweest als [functietitel].
Het dienstverband betrof [aantal] uur per week.
Het dienstverband is beëindigd op initiatief van de werkgever als gevolg van een reorganisatie van de afdeling [afdelingsnaam]. Het ontslag houdt geen verband met het functioneren van [jouw naam].
[Jouw naam] heeft gedurende het gehele dienstverband naar volle tevredenheid gefunctioneerd.
[Plaats], [datum]
[Naam werkgever]
[Handtekening]
Als je ontslagen wordt door een reorganisatie of het vervallen van je functie, is het extra belangrijk om een getuigschrift te hebben. Hiermee kun je aan een nieuwe werkgever aantonen dat je vertrek niets te maken had met je functioneren.
Getuigschrift aanvragen: 5 tips
Een getuigschrift krijg je meestal niet automatisch. Je moet er zelf om vragen. Met deze tips zorg je ervoor dat je een getuigschrift krijgt waar je iets aan hebt.
- 1. Vraag het op tijd aan. Het beste moment is tijdens of kort na je opzegging. Neem het bijvoorbeeld mee in je ontslagbrief: “Graag ontvang ik bij mijn vertrek een getuigschrift.” Dan is het geregeld voor je vertrekt.
- 2. Vraag expliciet om een beoordeling. Een werkgever is alleen verplicht om de basisgegevens op te nemen (periode, uren, functie). Een beoordeling van je functioneren komt er alleen in als jij daar specifiek om vraagt. Doe dat dus.
- 3. Wees specifiek over wat erin moet staan. Je mag aangeven welke werkzaamheden, resultaten of competenties je graag benoemd wilt zien. Je werkgever hoeft daar niet in mee te gaan, maar in de praktijk doen de meeste werkgevers dat wel als je het netjes vraagt.
- 4. Bewaar het goed. Een getuigschrift is een document dat je mogelijk pas jaren later nodig hebt. Bewaar het digitaal (scan of foto) en fysiek.
- 5. Controleer de inhoud. Lees het getuigschrift zorgvuldig door voor je het accepteert. Kloppen de data? Staat je functietitel er correct in? Is de toon positief? Als er iets niet klopt, vraag dan om een aanpassing.
Negatief getuigschrift: wat kun je doen?
Je werkgever mag ook negatieve uitlatingen over je functioneren opnemen in een getuigschrift. Daar hoef je niet blij mee te zijn, maar het is wel toegestaan, mits het klopt.
Wat je werkgever niet mag:
- Opzettelijk onjuiste informatie opnemen.
- Een verborgen negatieve boodschap verwerken (bijvoorbeeld door een bepaalde lay-out, kleurcodering of formulering die voor insiders een negatieve betekenis heeft).
- Weigeren om je een getuigschrift te geven.
In al deze gevallen is je werkgever aansprakelijk voor de schade die je lijdt. Dat staat in artikel 7:656 lid 3 BW.
Wat kun je doen als je een negatief getuigschrift krijgt?
Ga eerst het gesprek aan met je werkgever. Leg uit dat je het niet eens bent met de formulering en vraag of het aangepast kan worden. Kom je er niet uit? Dan kun je een juridisch adviseur of je vakbond inschakelen. In het uiterste geval kun je via de rechter afdwingen dat het getuigschrift wordt gecorrigeerd.
Heb je de keuze? Gebruik dan liever referenties of een aanbevelingsbrief. Die zijn persoonlijker en kun je zelf sturen door te kiezen wie je als referent opgeeft.
Getuigschrift van een opleiding
Een getuigschrift bestaat ook in het onderwijs. Je krijgt het als je een opleiding niet hebt afgerond, maar al wel een groot deel van het programma hebt doorlopen. Het is geen diploma, maar het bewijst wel dat je een bepaald niveau hebt.
Een bekend voorbeeld: je hebt een deel van je vmbo-eindexamen gemaakt maar stroomt vroegtijdig door naar het mbo. Met een getuigschrift kun je aantonen welke vakken je hebt afgerond. Een mbo-instelling kan je op basis daarvan toch toelaten, vaak onder de voorwaarde dat je de resterende vakken in je eerste jaar alsnog afrondt.
Op de arbeidsmarkt kan een getuigschrift van een opleiding handig zijn als je zonder diploma wilt werken. Je toont ermee aan dat je wel degelijk over een bepaald denk- en werkniveau beschikt, ook al heb je geen papiertje.
Getuigschrift, referentie of aanbevelingsbrief?
Het verschil is niet altijd duidelijk. Hier is het in het kort:
- Getuigschrift. Een formeel document van je werkgever. Bevat feitelijke informatie over je dienstverband. Je werkgever is wettelijk verplicht om het te geven. Objectief van toon.
- Referenties. Contactgegevens van personen die een nieuwe werkgever kan bellen om naar jou te informeren. Veel persoonlijker en flexibeler. Je kiest zelf wie je opgeeft.
- Aanbevelingsbrief. Een brief van een voormalig leidinggevende of collega die positief over je schrijft. Vrijwillig, niet wettelijk verplicht. Vergelijkbaar met een LinkedIn-aanbeveling, maar dan op papier.
In de praktijk gebruiken de meeste werkgevers tegenwoordig referenties of LinkedIn. Maar een getuigschrift is het enige van de 3 waar je wettelijk recht op hebt. Vraag het dus altijd aan, ook als je denkt dat referenties genoeg zijn.
