Ben je pas afgestudeerd en wil je werken aan maatschappelijke vraagstukken? Een traineeship bij de overheid biedt je de kans om in korte tijd veel ervaring op te doen en te ontdekken welk werk bij je past. In dit artikel lees je welke traineeships er zijn, hoe de selectie werkt en wat je kunt verdienen. Kijk hier voor traineeships bij de gemeente.
Inhoudsopgave
Wat is een traineeship bij de overheid?
Een traineeship is een betaald leer-werkprogramma voor pas afgestudeerden. Je werkt direct mee aan echte projecten en opdrachten, terwijl je tegelijkertijd een opleidingsprogramma volgt. Zo breng je theorie meteen in de praktijk.
De overheid bestaat uit verschillende lagen: de Rijksoverheid, provincies en gemeenten. Daarnaast zijn er uitvoeringsorganisaties zoals de Belastingdienst, Rijkswaterstaat en de Douane die eigen traineeprogramma’s aanbieden.
Bij de Rijksoverheid duurt een traineeship meestal 2 jaar. In die periode werk je op meerdere plekken binnen verschillende organisaties. Zo ontdek je welk type werk het beste bij je past. Na afloop heb je bij goed functioneren uitzicht op een vaste aanstelling.
Waarom een traineeship bij de overheid?
Een traineeship bij de overheid verschilt op een paar punten van traineeships in het bedrijfsleven. Je werkt niet aan commerciële doelen, maar aan maatschappelijke vraagstukken die impact hebben op de samenleving.
- Maatschappelijke betrokkenheid. Als trainee bij de overheid werk je mee aan thema’s zoals klimaat, zorg, veiligheid of infrastructuur. Je draagt direct bij aan een beter Nederland.
- Brede ontwikkeling. Door op verschillende werkplekken en afdelingen te werken, ontwikkel je een breed netwerk en ontdek je waar je kwaliteiten liggen. Je krijgt begeleiding van ervaren professionals en volgt een uitgebreid opleidingsprogramma.
- Goede arbeidsvoorwaarden. De Rijksoverheid biedt stabiele arbeidsvoorwaarden: een vast salaris vanaf dag 1, een ruim verlofbudget en een Individueel Keuzebudget waarmee je zelf een deel van je voorwaarden samenstelt.
Welke traineeships zijn er bij de Rijksoverheid?
De Rijksoverheid heeft een breed aanbod aan traineeships. Hieronder vind je de belangrijkste programma’s. Op werkenvoornederland.nl/starters/traineeships vind je het volledige overzicht.
Rijkstraineeprogramma
Het Rijkstraineeprogramma is het algemene traineeship voor afgestudeerden met een hbo-bachelor, hbo-master, wo-master, PhD of postdoc. Het maakt niet uit welke studie je hebt gedaan.
Tijdens dit 2-jarige programma werk je op 4 verschillende werkplekken. Je doet minimaal 1 opdracht buiten de beleidskant, bijvoorbeeld bij een gemeente, waterschap of uitvoeringsorganisatie. Zo ervaar je hoe beleid in de praktijk uitpakt voor burgers en bedrijven.
Je kunt terechtkomen bij allerlei ministeries en werken aan uiteenlopende thema’s: van duurzaamheid en woningbouw tot asiel en migratie.
Financial Traineeship
Het Financial Traineeship richt zich op de overheidsfinanciën. Je werkt mee aan begrotingen, controleert of geld verantwoord wordt uitgegeven en adviseert over budgetverdeling.
Sinds 2025 bestaat dit traineeship in 2 varianten:
- Master Financial Traineeship. Voor afgestudeerden met een hbo-master of wo-master, ongeacht de studierichting. De focus ligt op de begrotingscyclus en beleidsmatige financiële vraagstukken.
- Bachelor Financial Traineeship. Voor afgestudeerden met een financiële hbo-bachelor zoals bedrijfskunde, accountancy of finance & control. De nadruk ligt op uitvoeringsorganisaties en financiële administraties.
In beide varianten werk je gedurende 2 jaar op 3 werkplekken bij verschillende rijksorganisaties.
Rijks I-Traineeship
Dit traineeship is bedoeld voor pas afgestudeerden met een technische of IT-achtergrond. Je kiest bij aanmelding voor 1 van de 3 richtingen:
- ICT. Je werkt aan de digitale infrastructuur van de overheid.
- Data. Je houdt je bezig met data-analyse en datagedreven werken.
- Cyber. Je richt je op cybersecurity en digitale veiligheid.
In 2 jaar tijd voer je 3 opdrachten uit van 8 maanden bij verschillende rijksorganisaties. De opdrachten kunnen beleidsmatig, technisch of uitvoerend zijn.
Audit Traineeship
Bij de Auditdienst Rijk doe je onderzoek naar de rechtmatigheid en doelmatigheid van overheidsuitgaven. Je kiest voor een van de disciplines: financial audit, IT-audit of operational audit.
Naast je werk volg je 1 dag per week een postmaster aan de universiteit. Dit traineeship combineert dus werken met een academische opleiding.
Rijksvastgoed Traineeship
Het Rijksvastgoedbedrijf beheert de grootste vastgoedportefeuille van Nederland: van ministeries en gevangenissen tot militaire kazernes en natuurgebieden.
Als trainee werk je aan nieuwbouw, renovatie, onderhoud en verduurzaming. Je kunt je ontwikkelen tot projectleider, portefeuillemanager of duurzaamheidsadviseur.
Rijkswaterstaat Traineeship
Rijkswaterstaat beheert de wegen, bruggen, sluizen en waterkeringen van Nederland. Er zijn 2 varianten:
- Landelijk traineeship. Voor wo-afgestudeerden met een achtergrond in techniek, ICT of inkoop. Je doet 3 opdrachten van elk een half jaar.
- Regio traineeship. Voor hbo- of wo-afgestudeerden die zich willen specialiseren in asset management, mobiliteit & watermanagement of duurzame leefomgeving & milieu.
Traineeship Rijksinkoopprofessionals
Dit traineeship leert je het inkoopvak van A tot Z kennen. De Rijksoverheid koopt jaarlijks voor miljarden euro’s in aan producten en diensten. Als inkooptrainee leer je hoe je dit professioneel en rechtmatig aanpakt.
Hoe word je trainee bij de overheid?
Vrijwel iedereen met minimaal een hbo-diploma kan trainee worden bij de Rijksoverheid. Er zijn programma’s voor specifieke opleidingsrichtingen, maar ook algemene traineeships waar je studieachtergrond niet uitmaakt.
De belangrijkste voorwaarden:
- Afstudeerdatum. Je bent meestal maximaal 2 jaar geleden afgestudeerd, gerekend vanaf de startdatum van het traineeship.
- Werkervaring. Traineeships zijn bedoeld voor starters. Heb je al enkele jaren werkervaring, dan kun je beter naar reguliere vacatures kijken.
- Sollicitatieperiode. De meeste traineeships hebben een vaste sollicitatieperiode, vaak in het voorjaar. Zodra deze periode sluit, kun je pas het volgende jaar weer solliciteren.
De selectieprocedure
De selectie voor een rijkstraineeship is intensief. Het proces verschilt per programma, maar ziet er globaal zo uit:
Je meldt je aan via het online sollicitatieportaal en levert je cv, motivatiebrief en eventueel een cijferlijst aan. Sommige programma’s vragen ook een verdiepingsopdracht, bijvoorbeeld een analyse van een actueel beleidsvraagstuk.
Vervolgens maak je een assessment. Dit bestaat meestal uit een capaciteitentest en een persoonlijkheidsvragenlijst. Bij sommige programma’s duurt het assessment ongeveer 60 minuten, bij andere langer.
Als je door de eerste selectie komt, volgen 1 of 2 gesprekken. In deze gesprekken wordt gekeken naar je motivatie, competenties en of je past bij de Rijksoverheid.
Na een positief gesprek word je gematcht aan een eerste werkplek. Je gaat daar op gesprek en als het klikt, ontvang je een arbeidsovereenkomst.
Sollicitatietips voor een traineeship
Bij een traineeship tellen je vaardigheden en potentieel zwaarder dan je werkervaring. Recruiters willen zien wie je bent en wat je kunt ontwikkelen.
- Laat zien wat je hebt gedaan naast je studie. Bestuurservaring, vrijwilligerswerk, een relevante bijbaan of interessante projecten tijdens je opleiding maken je onderscheidend. Vermeld dit duidelijk op je cv.
- Onderbouw je motivatie concreet. Waarom wil je bij de overheid werken? Welk maatschappelijk thema spreekt je aan? Hoe sluit dit aan bij je studie en ervaring? Schrijf een motivatiebrief voor je traineeship die laat zien dat je je hebt verdiept in het programma.
- Bereid je voor op het assessment. Je kunt capaciteitentests oefenen. Dit helpt niet zozeer om slimmer te worden, maar wel om vertrouwd te raken met het type vragen en de tijdsdruk.
- Wees jezelf in de gesprekken. De selecteurs zoeken mensen die passen bij de organisatie. Lees je in over de Rijksoverheid, maar probeer niet iemand te zijn die je niet bent.
Meer weten? Lees ook:
- Het maken van een professioneel cv
- Het sollicitatiegesprek en het maken van een goede eerste indruk
Salaris traineeship overheid
Het salaris voor rijkstrainees is voor alle programma’s vergelijkbaar. Je start in schaal 10, trede 0 van het salarisschalensysteem van de Rijksoverheid.
Dit komt neer op circa €3.400 bruto per maand bij een 36-urige werkweek. Werken in 32 uur per week is bij sommige programma’s ook mogelijk. Naast je maandsalaris ontvang je:
- Vakantiegeld en eindejaarsuitkering. Net als bij andere banen bij de Rijksoverheid krijg je vakantiegeld (8%) en een eindejaarsuitkering.
- Individueel Keuzebudget (IKB). Dit bedraagt 16,5% van je bruto jaarsalaris. Met het IKB kun je zelf een deel van je arbeidsvoorwaarden samenstellen. Je kunt het bijvoorbeeld gebruiken voor extra verlof, het kopen van een fiets of het aflossen van je studieschuld.
- Overige voorzieningen. Denk aan een vergoeding voor woon-werkverkeer, een thuiswerkvergoeding en faciliteiten voor hybride werken.
Lees meer over traineeship salarissen.
