Een IT-traineeship begint bijna altijd met dezelfde belofte: je wordt betaald terwijl je het vak leert. Wat daarachter zit, verschilt per aanbieder sterk, en het grootste verschil staat zelden in de vacaturetekst. Wie is eigenlijk je werkgever, en wat kost het je als je eerder stopt?
Inhoudsopgave
Wie is je werkgever tijdens een IT-traineeship?
Een traineeship in de IT loopt via een detacheerder, via de organisatie waar je werkt of via de overheid. Die keuze bepaalt je salaris en hoeveel invloed je hebt op de plek waar je terechtkomt.
Traineeship via een detacheerder
De meeste IT-traineeships die je zonder IT-diploma kunt volgen, lopen via een detacheerder of opleidingsbedrijf. Je komt bij die partij in dienst, krijgt een korte opleiding en gaat daarna aan de slag bij een klant. Die klant betaalt een uurtarief aan de detacheerder, jij krijgt salaris van de detacheerder, en het verschil tussen die 2 bedragen betaalt je opleiding en de marge van het bedrijf.
Dat is een reëel verdienmodel en voor veel mensen de enige weg naar binnen. Iemand met een bachelor psychologie of geschiedenis komt zelden direct binnen bij een bank of verzekeraar als developer. Via een detacheerder kan dat wel, omdat die het opleidingsrisico draagt.
Maar het verklaart ook waarom de startsalarissen lager liggen en waarom er voorwaarden hangen aan vroegtijdig vertrek. Hoe dat precies uitpakt, staat in de kleine lettertjes. Bij YoungCapital NEXT val je onder de ABU-cao, de cao voor uitzendkrachten, en geldt een terugbetaalregeling als je zelf eerder stopt, zo staat in de veelgestelde vragen van NEXT.
Traineeship bij de werkgever zelf
Een deel van de grote organisaties leidt IT-talent zelf op. Je bent dan vanaf dag 1 in dienst bij het bedrijf waar je werkt, zonder tussenpartij. Het Young Talent Program van KPN duurt bijvoorbeeld 3 jaar en heeft aparte tracks voor IT en voor data & analytics, met een ontwikkelprogramma bij trainingsinstituut De Baak (KPN). Op Magnet.me staan daarnaast eigen IT-traineeships van onder meer De Nederlandsche Bank en Achmea.
Deze programma’s selecteren strenger. Ze vragen vaker om een opleiding in de richting of aantoonbare ervaring met data of programmeren, en ze werven meestal op vaste startmomenten in plaats van doorlopend.
Heb je zelf een IT-opleiding, vergelijk een traineeship dan ook met een gewone juniorfunctie. Via een detacheerder ligt je startsalaris vaak lager, dus het programma moet daar iets tegenover zetten: inhoudelijke begeleiding door een senior, een opleiding die je zelf niet zou kunnen betalen of de kans om in 2 jaar meerdere organisaties te zien. Zie je dat niet terug, dan is direct solliciteren als junior de betere deal.
Traineeship bij de overheid
Het Rijks I-Traineeship is het IT-programma van de Rijksoverheid. Je kiest een track (ICT, data of cyber) en doet in 2 jaar 3 opdrachten van ongeveer 8 maanden bij verschillende rijksorganisaties, met om de week een opleidingsdag (Werken voor Nederland).
De drempel ligt hoger dan bij een detacheerder. Je hebt een hbo- of wo-opleiding in een van die richtingen nodig, of aantoonbare kennis via een minor, scriptie of stage. Je moet recent afgestudeerd zijn (het venster verschuift per lichting) en Nederlands spreken en schrijven op C1-niveau, volgens de aanmeldingseisen. Werving gaat in rondes. Buiten een ronde kun je je alleen aanmelden voor updates.
Voldoe je aan de eisen, zet de overheid dan hoog op je lijst. In de sectoren waar de meeste ICT’ers werken daalt het aantal openstaande vacatures, maar bij de overheid steeg het met 18%, omdat overheden minder willen inhuren en meer ICT’ers zelf in dienst nemen (UWV). Ook gemeenten hebben eigen programma’s. Lees meer over traineeships bij de gemeente en traineeships bij de overheid.
Actuele IT-traineeships naast elkaar
| Aanbieder | Duur | Zonder IT-diploma? | Startsalaris |
| Calco | 2 jaar | Ja (hbo/wo) | €2.624 |
| Qquest | 2 mnd opleiding + opdracht | Ja (hbo/wo) | €2.862 incl. vak.geld |
| Working Talent | 52 weken | Ja (hbo/wo) | €3.200 excl. vak.geld |
| YoungCapital NEXT | 1 tot 2 jaar | Per traject | Per vacature |
| Rijks I-Traineeship | 2 jaar | Nee | Niet vermeld |
| KPN | 3 jaar | Per track | Niet vermeld |
| Motopp | 27 weken + begeleiding | Ja (statushouders) | Niet vermeld |
Kijk bij het vergelijken van salarissen goed wat er in het bedrag zit. Working Talent noemt in zijn IT-vacature minimaal €3.200 exclusief vakantiegeld bij 40 uur, Qquest €2.862 inclusief vakantiegeld en Calco vermeldt niet of vakantiegeld erin zit. Haal je 8% vakantiegeld uit het bedrag van Qquest, dan blijft er ongeveer €2.650 per maand over, en dan liggen Qquest en Calco dichter bij elkaar dan de cijfers op hun websites suggereren.
Let ook op het aantal uren. YoungCapital NEXT vermeldt voor zijn datatraineeship €2.800 tot €3.200 bruto bij 32 tot 40 uur per week. Vraag bij zo’n bereik op welk aantal uren het bedrag is gebaseerd, anders vergelijk je een parttime bedrag met een fulltime salaris.
Calco meldt dat 95% van zijn trainees aan het einde van het traject een vaste plek krijgt bij de opdrachtgever, en Motopp noemt hetzelfde percentage voor een contract na 18 maanden. Beide cijfers komen van de aanbieders zelf. Onafhankelijke cijfers over hoeveel IT-trainees na afloop een baan houden, zijn voor zover bekend niet gepubliceerd.
Zonder IT-diploma: welke routes openstaan
Heb je een andere studie gedaan, dan valt het Rijks I-Traineeship af en houden de meeste in-house programma’s je ook buiten de deur. Dan blijven de detacheerders over, en die verschillen onderling meer dan je zou denken.
Lees de eisen wel precies. “Geen IT-diploma nodig” betekent bijna nooit “geen diploma nodig”: op een deel van de NEXT-traineeships na vragen alle aanbieders hieronder een afgeronde hbo- of wo-opleiding, alleen de studierichting maakt niet uit.
- Calco. Hbo- of wo-bachelordiploma in elke studierichting, Nederlands op (bijna) moedertaalniveau, goed Engels en bereid om in en rond de Randstad te werken.
- Qquest. Hbo- of wo-diploma, interesse in IT die terug te zien is in je cv of motivatie, goede kennis van het Nederlands en maximaal 3 jaar werkervaring.
- Working Talent. Een afgeronde hbo- of wo-opleiding en affiniteit met IT. Ervaring is niet nodig.
- YoungCapital NEXT. De eisen verschillen per traineeship. Het datatraineeship vraagt een hbo- of wo-opleiding in een IT-richting, andere IT-traineeships staan ook open voor mbo’ers.
- Motopp. Voor statushouders en nieuwkomers met een vluchtelingenachtergrond, ook zonder programmeerkennis. Het traineeship duurt 27 weken, is fulltime en in het Engels.
Let op die grens van 3 jaar werkervaring bij Qquest. Ben je al een paar jaar aan het werk en wil je overstappen, dan sluit dat programma je uit, terwijl Calco en Working Talent geen maximum noemen. Lees meer over omscholen naar de ICT als je nog twijfelt of een traineeship de beste route is.
Wat de arbeidsmarkt voor IT-starters nu doet
De arbeidsmarkt voor ICT’ers is volgens UWV nog altijd zeer krap, maar de krapte neemt sneller af dan in andere beroepen. Sinds de piek is de spanning voor ICT-beroepen met 52% gedaald, tegen 31% voor alle andere beroepen samen. Het aantal openstaande ICT-vacatures daalde in een jaar met 13%, terwijl het aantal ICT’ers in de WW in een jaar tijd met 22% steeg (UWV, ICT-beroepen in beeld).
Voor starters weegt iets anders uit hetzelfde rapport zwaarder. Het aandeel jongere ICT’ers in de WW groeit, en werkgevers in de ICT-sector nemen relatief weinig zij-instromers aan. Werkervaring vinden ze echt nodig, en voor de begeleiding en de scholing van een nieuwkomer ontbreekt vaak de capaciteit. Dat is precies het gat dat een traineeship opvult: de aanbieder neemt de opleiding en de begeleiding over, en dat maakt een traineeship in een koelere markt eerder waardevoller dan minder waardevol.
Het loont om te kijken welke richting je kiest. De meeste ICT-vacatures staan open voor servicedeskmedewerkers, systeemontwikkelaars, ICT-adviseurs, systeembeheerders en functioneel beheerders. De krapte voor netwerkspecialisten en netwerk- en databasebeheerders is zelfs toegenomen, waarschijnlijk door de groei van werken in de cloud. Webdevelopers laten juist de grootste daling van de krapte zien.
Overleeft jouw cv de eerste 6 seconden?
5 vragen, 30 seconden. Direct je score én wat je moet verbeteren.
Vraag bij elk programma met welke functie je begint, want die zegt meer dan de richting op de wervingspagina. Een traineeship dat cybersecurity of cloud belooft, kan in de praktijk starten op een servicedesk. Dat hoeft geen probleem te zijn, zolang je weet wanneer en onder welke voorwaarden je doorschuift.
Lees je contract op deze 4 punten
Vraag het concept-contract op voordat je de laatste selectieronde ingaat, niet erna. Een algemene checklist voor elk traineeship vind je in het artikel over een traineeship kiezen. Bij IT-traineeships via een detacheerder gaat het vooral om deze punten.
- Studiekostenbeding. Sinds de Wet transparante en voorspelbare arbeidsvoorwaarden mag een werkgever geen kosten terugvragen voor scholing die de wet of cao verplicht stelt. De opleiding in een traineeship valt daar meestal niet onder, dus een studiekostenbeding kan geldig zijn. Kantonrechters toetsen wel of het beding duidelijk is en of het bedrag afneemt naarmate je langer blijft (HR Praktijk). Vraag naar het totaalbedrag, de afbouw per maand en wat er gebeurt als de werkgever het contract beëindigt.
- Cao en opzegtermijn. Val je onder de uitzend-cao of onder een eigen regeling van het bedrijf? Dat bepaalt je pensioen, je opbouw van rechten en hoe snel je weg kunt.
- Periode zonder opdracht. Vraag wat er gebeurt als je opdracht stopt en er niet direct een nieuwe is. Loopt je salaris door, en wat wordt er dan van je verwacht?
- Overstap naar de klant. Veel programma’s sturen erop aan dat je na afloop bij de opdrachtgever in dienst gaat. Vraag of dat ook eerder mag en of er een relatiebeding of concurrentiebeding in je contract staat dat dit beperkt.
Buiten het contract om loont één vraag extra: wie helpt je inhoudelijk als je vastloopt? Een talentmanager of loopbaancoach begeleidt je ontwikkeling, maar kan je code of analyse niet beoordelen. Vraag of je bij de opdrachtgever een vaste senior krijgt, en of je een trainee uit de huidige lichting mag spreken over hoe opleiding en deadlines in de praktijk samengaan.
Door de selectie komen
De selectie bij IT-traineeships is meestal uitgebreider dan bij een gewone sollicitatie. Calco werkt bijvoorbeeld met een cv-screening, een telefonische intake, een online assessment, een selectiedag op kantoor en een matchingsdag, en pas daarna volgt het gesprek over arbeidsvoorwaarden. Bij het Rijks I-Traineeship maak je het assessment al bij je sollicitatiedossier, samen met vragen over je motivatie om bij de Rijksoverheid te werken.
Wat ze willen zien, is dat je IT-interesse concreet is. Een zin als “ik ben altijd al geïnteresseerd geweest in technologie” zegt een recruiter niets. Een klein project dat je zelf hebt gebouwd wel, ook als het buiten je studie of werk viel (een rekenmodel in Excel voor je studievereniging telt mee). Zet het op je cv als resultaat, en bereid in het gesprek vooral voor waar je vastliep en hoe je verder kwam. Dat zegt een selectiecommissie meer over je leervermogen dan het eindproduct:
Power BI-dashboard voor de roosterplanning van mijn bijbaan gebouwd, wekelijks gebruikt door 3 teamleiders
Python-cursus van freeCodeCamp afgerond en de kennis toegepast in een script dat enquêtedata voor mijn scriptie opschoonde
Lees meer over een traineeship op je cv en bekijk het cv-voorbeeld voor de ICT. Voor je brief helpen het voorbeeld van een sollicitatiebrief voor een traineeship en de motivatiebrief voor de ICT. Maak je een overstap vanuit een ander vak, gebruik dan het cv voor een carrièreswitch als basis.
Begin bij de tabel. Schrap de programma’s waarvoor je opleiding of werkervaring niet past, en vraag bij de aanbieders die overblijven vóór de selectiedag naar het studiekostenbeding en de cao.
