Je bent zwanger en op zoek naar een nieuwe baan. Misschien is je contract net afgelopen, of je hebt net de perfecte vacature voorbij zien komen. Hoe dan ook: je wilt solliciteren, maar je twijfelt. Want hoe gaan werkgevers om met een zwangere kandidaat?
Die twijfel is begrijpelijk. Uit onderzoek van het College voor de Rechten van de Mens blijkt dat 43% van werkende en werkzoekende vrouwen te maken krijgt met zwangerschapsdiscriminatie. In 2023 ging meer dan de helft van alle oordelen op grond van geslacht over zwangerschapsdiscriminatie, volgens de Discriminatiemonitor 2023.
Solliciteren als je zwanger bent is dus niet altijd makkelijk. Maar het is absoluut mogelijk en je staat sterker dan je denkt. In dit artikel lees je 9 praktische tips, inclusief kant-en-klare scripts die je direct kunt gebruiken in je sollicitatiegesprek of sollicitatiebrief.
Inhoudsopgave
Wat zegt de wet?
Voordat we naar de tips gaan, is het goed om te weten hoe je er juridisch voorstaat. Je rechten zijn namelijk sterker dan veel vrouwen denken.
Je bent niet verplicht om tijdens het solliciteren te vertellen dat je zwanger bent. Pas 3 weken voor je zwangerschapsverlof ben je wettelijk verplicht om het te melden bij je werkgever (bron: Rijksoverheid). Een werkgever mag er ook niet naar vragen. Hij mag evenmin vragen of je een kinderwens hebt. Afwijzen vanwege je zwangerschap is verboden, ook al is dat in de praktijk lastig te bewijzen.
Belangrijk om te weten: je verlof kost de werkgever financieel weinig tot niets. Het UWV vergoedt tijdens je verlof 100% van je dagloon, tot een maximum van €304,25 per dag in 2026. De werkgever betaalt je salaris gewoon door en krijgt dit bedrag terug van het UWV. Dit is een krachtig argument dat je kunt meenemen naar je gesprek.
Het totale verlof duurt minimaal 16 weken: 4 tot 6 weken voor de uitgerekende datum en minimaal 10 weken na de bevalling. Bij een meerling is dit 20 weken. Daarnaast heeft je partner recht op 1 week volledig betaald geboorteverlof en 5 weken aanvullend verlof tegen 70% van het dagloon.
Nu je weet waar je recht op hebt, gaan we naar de tips.
1. Vertel het niet meteen
Hoe ver je al bent in je zwangerschap bepaalt voor een groot deel je strategie. Zit je nog in de eerste 12 tot 16 weken en is er nog niets te zien? Dan is het verstandig om het nog even voor je te houden.
Niet omdat je iets verkeerds doet. Je bent niet verplicht het te vertellen. Maar je wilt dat de werkgever je beoordeelt op je kwaliteiten, niet op je zwangerschap. Focus in het eerste gesprek volledig op waarom jij de beste kandidaat bent voor de functie.
Vertellen kan later altijd nog, bijvoorbeeld in het tweede gesprek. Zo weet je zeker dat je bent uitgenodigd op basis van wat je kunt, niet ondanks je zwangerschap.
Wacht echter niet totdat je bent aangenomen en al een contract hebt getekend. Dat kan het vertrouwen flink beschadigen. De werkgever hoeft tijdens de proeftijd geen reden te geven voor het beëindigen van het contract.
Zoek een balans: niet te vroeg vertellen (waardoor vooroordelen de overhand krijgen) en niet te laat (waardoor het voelt als een verborgen agenda).
2. Kies het juiste moment om het te vertellen
Het tweede sollicitatiegesprek is voor de meeste situaties het beste moment om je zwangerschap te bespreken. De werkgever heeft je kwaliteiten al positief beoordeeld, anders was je niet uitgenodigd. Je hebt een stevige basis om het gesprek vanuit kracht te voeren.
Hieronder vind je een script dat je kunt gebruiken. Pas het aan op je eigen situatie:
Ik wil graag open en eerlijk zijn over iets persoonlijks. Ik ben zwanger. Ik heb dit bewust niet verteld in ons eerste gesprek, omdat ik wilde dat jullie mij eerst beoordelen op mijn kwaliteiten en geschiktheid voor deze functie. Dat jullie mij hebben uitgenodigd voor dit tweede gesprek, bevestigt voor mij dat er een goede match is. Ik heb al goed nagedacht over hoe ik mijn werk en het ouderschap wil combineren. Daar vertel ik graag meer over.
Wat je hiermee laat zien:
- Je bent eerlijk en transparant
- Je hebt er bewust en weloverwogen over nagedacht
- Je erkent dat het een bijzondere situatie is
- Je stuurt het gesprek naar de praktische oplossing
Zit je al duidelijk zichtbaar zwanger aan tafel? Begin er dan zelf over, liefst aan het begin van het gesprek. Dat voorkomt dat het als een olifant in de kamer blijft hangen.
Zoals jullie waarschijnlijk al zien, ben ik in verwachting. Ik begin er graag zelf over zodat we het open kunnen bespreken. Maar laat ik eerst vertellen waarom ik zo enthousiast ben over deze functie en wat ik kan bijdragen aan het team.
3. Spreek je ambities uit
Bij zwangere vrouwen en jonge moeders leven hardnekkige vooroordelen. Werkgevers denken soms dat je minder wilt gaan werken, minder ambitie hebt of minder betrokken zult zijn. Het is aan jou om die vooroordelen actief weg te nemen.
Vertel uitgebreid over je plannen en ambities. Hoe zie jij je toekomst bij dit bedrijf? Waar wil je naartoe groeien? Dat is voor iedere sollicitant belangrijk, maar voor jou nog meer. Je moet de werkgever helpen om door je zwangerschap heen te kijken.
Gebruik dit script om je ambities over te brengen:
Overleeft jouw cv de eerste 6 seconden?
5 vragen, 30 seconden. Direct je score én wat je moet verbeteren.
Ik wil benadrukken dat mijn ambitie niet verandert door mijn zwangerschap. Ik solliciteer op deze functie omdat ik hier wil groeien. Mijn partner en ik hebben bewust nagedacht over hoe we werk en gezin combineren. Ik ben van plan om na mijn verlof [X uur per week / fulltime] terug te keren en ik ben gemotiveerd om op lange termijn bij te dragen aan jullie team.
Vertel ook kort hoe jij en je partner het gezinsleven gaan indelen. Dat is niet verplicht, maar het stelt de werkgever gerust en laat zien dat je er praktisch over hebt nagedacht.
4. Bereid je tot in detail voor
Een goede voorbereiding is altijd belangrijk, maar als je zwanger bent moet je nog een stap verder gaan. Werkgevers willen weten hoe het er praktisch uitziet. Heb je daar duidelijke antwoorden op, dan neem je veel onzekerheid weg.
Zet voor jezelf het volgende op papier:
- Wanneer kun je starten?
- Hoeveel weken heb je nog tot je zwangerschapsverlof?
- Hoelang duurt je verlof? (minimaal 16 weken, maar je kunt er zelf voor kiezen om dit te spreiden)
- Op welke datum verwacht je weer terug te zijn?
- Hoeveel uur wil je werken als je terugkomt?
- Hoe ziet de kinderopvang eruit?
Natuurlijk kunnen dingen veranderen na de bevalling. Maar het hebben van een plan laat zien dat jij tot in de puntjes bent voorbereid. En dat maakt het voor de werkgever veel makkelijker om samen tot een goede oplossing te komen.
Neem ook dit financiële argument mee naar het gesprek:
Ik begrijp dat mijn verlof een praktische uitdaging is. Maar goed om te weten: het UWV vergoedt tijdens mijn verlof 100% van het dagloon. Het kost u als werkgever dus financieel weinig tot niets. En ik ben bereid om voor mijn verlof een goede overdracht te regelen.
Dit argument kennen veel werkgevers niet, terwijl het een belangrijke drempel kan wegnemen.
5. Bespreek alles met je partner
Solliciteren kan stressvol zijn. Dat geldt al in een normale situatie, maar zeker als je zwanger bent. Het is daarom belangrijk om alles open te bespreken met je partner.
Kan hij of zij ergens mee helpen? Denk aan het schrijven van je sollicitatiebrief of het updaten van je cv. Maar bespreek ook de financiële kant. Is het echt een probleem als jij een tijdje niet werkt? Of kun je je focus beter richten op de juiste baan in plaats van de eerste de beste?
Door samen de situatie te bespreken, voorkom je onnodige stress. Je partner kan helpen met het bedenken van antwoorden op lastige vragen, meedenken over de planning en je mentaal steunen als het even tegenzit.
6. Kom de werkgever tegemoet
Probeer mee te denken met de werkgever. Hoe kun je de drempel zo laag mogelijk maken? Er zijn meerdere manieren om dit aan te pakken:
- Bied aan om voor je verlof een goede overdracht te regelen
- Stel voor om na je verlof gefaseerd terug te komen (bijvoorbeeld eerst 3 dagen, dan opbouwen)
- Geef aan dat je bereikbaar bent voor vragen tijdens je verlof als dat nodig is
- Vraag wat de werkgever nodig heeft en bekijk samen hoe je tot een oplossing komt
Laat zien dat je flexibel bent en bereid om mee te denken. Dat maakt je als kandidaat een stuk aantrekkelijker dan iemand die alleen maar eisen op tafel legt.
Ik denk graag met u mee over hoe we mijn verlofperiode praktisch kunnen opvangen. Ik kan voor mijn vertrek een uitgebreide overdracht regelen en ik ben bereid om tijdens mijn verlof bereikbaar te zijn voor eventuele vragen. Na mijn verlof kan ik gefaseerd terugkomen als dat beter uitkomt.
7. Overweeg tijdelijk werk
Is het lastig om direct een vast contract te vinden? Kijk dan ook naar tijdelijk werk of een baan onder je niveau. Daar zitten verrassend veel voordelen aan.
Bij tijdelijk werk word je vaak sneller aangenomen. Je kunt vanaf het begin helemaal open zijn over je zwangerschap, zonder dat het een groot issue wordt. De verwachtingen zijn anders: de werkgever weet dat het tijdelijk is.
Daarnaast is het een mooie manier om kennis te maken met organisaties. Je laat zien wat je kunt en wie weet sleep je er na je verlof wel een vast contract uit. Veel werkgevers nemen iemand liever aan die ze al kennen en die zich heeft bewezen, dan een onbekende kandidaat.
8. Wees voorbereid op afwijzingen
Solliciteren leidt altijd tot afwijzingen, zwanger of niet. Maar als je zwanger bent, kunnen afwijzingen extra hard aankomen. Je vraagt je misschien af: lag het aan mij, of aan mijn zwangerschap?
Bereid je daar mentaal op voor. Een afwijzing betekent niet dat je niet goed genoeg bent. Werkgevers mogen je niet afwijzen vanwege je zwangerschap, maar in de praktijk is dat lastig te bewijzen. Ze zullen altijd een andere reden opgeven, zoals: “We hebben gekozen voor een kandidaat met meer ervaring.”
Heb je het vermoeden dat je bent afgewezen vanwege je zwangerschap? Dan kun je een melding doen bij het College voor de Rechten van de Mens. Zij onderzoeken of er sprake is van discriminatie. Je kunt ook contact opnemen met de FNV voor advies over je rechten.
Maar het allerbelangrijkste: laat je niet ontmoedigen. Er zijn genoeg werkgevers die gewoon kiezen voor de beste kandidaat, zwanger of niet.
9. Blijf positief
Er zijn veel vrouwen die tijdens hun zwangerschap een baan hebben gevonden. Je bent absoluut niet de enige en het is zeker niet onmogelijk.
Bedenk dat de arbeidsmarkt in veel sectoren krap is. Werkgevers hebben moeite om goed personeel te vinden. Als jij de juiste kwalificaties hebt en overtuigend laat zien wat je kunt, zal een goede werkgever niet afhaken vanwege je zwangerschap. En een werkgever die dat wel doet? Daar wil je sowieso niet werken. Zeker niet in een periode waarin je juist behoefte hebt aan een begripvolle en flexibele werkomgeving.
Focus op wat je te bieden hebt. Blijf zoeken naar een baan, blijf solliciteren en onthoud: de juiste werkgever kijkt naar jou als professional, niet naar je zwangerschap.
Bonus: script voor in je sollicitatiebrief
Twijfel je of je je zwangerschap al in je sollicitatiebrief wilt benoemen? Dat is niet verplicht en vaak is het slimmer om dit te bewaren voor het gesprek. Maar als je zwangerschap al duidelijk zichtbaar is of als je er bewust open over wilt zijn, kun je het volgende gebruiken:
Ik wil transparant zijn: ik ben momenteel zwanger en verwacht in [maand] met zwangerschapsverlof te gaan. Dat verandert niets aan mijn motivatie voor deze functie. Integendeel, ik ben op zoek naar een werkgever waar ik langdurig wil bijdragen en groeien. Ik vertel u dit nu zodat we er tijdens een eventueel gesprek open over kunnen praten.
En een script voor als je na het eerste gesprek een bedankmail stuurt en je zwangerschap wilt benoemen:
Bedankt voor het fijne gesprek van [dag]. Ik ben nog enthousiaster geworden over de functie en het team. Ik wil graag iets met u delen: ik ben in verwachting. Ik heb dit bewust niet in ons eerste gesprek benoemd, omdat ik wilde dat u mij eerst leert kennen op basis van mijn kwaliteiten. Ik heb goed nagedacht over de praktische invulling en bespreek dat graag in een volgend gesprek.
Veelgestelde vragen
Moet ik tijdens een sollicitatie vertellen dat ik zwanger ben?
Nee, je bent wettelijk niet verplicht om je zwangerschap te melden tijdens het sollicitatieproces. Die verplichting geldt pas 3 weken voordat je zwangerschapsverlof ingaat (bron: Rijksoverheid). Wel is het verstandig om het ergens tijdens de sollicitatieprocedure te vertellen, bij voorkeur voor je het contract tekent. Zo bouw je vertrouwen op en voorkom je vervelende verrassingen.
Mag een werkgever vragen of ik zwanger ben?
Nee. Een werkgever mag tijdens een sollicitatiegesprek niet vragen of je zwanger bent of een kinderwens hebt. Doet hij dat toch, dan hoef je geen antwoord te geven. Je mag zelfs liegen over je zwangerschap in een sollicitatieprocedure, zonder juridische gevolgen (bron: FNV).
Kan ik worden afgewezen vanwege mijn zwangerschap?
Officieel niet. Afwijzen op basis van zwangerschap is verboden volgens de Wet gelijke behandeling. In de praktijk is het helaas lastig te bewijzen. Werkgevers geven zelden de echte reden. Heb je een vermoeden van discriminatie? Neem dan contact op met het College voor de Rechten van de Mens.
Hoelang duurt het zwangerschapsverlof?
Het totale verlof duurt minimaal 16 weken. Je kunt 4 tot 6 weken voor de uitgerekende datum met zwangerschapsverlof gaan. Na de bevalling heb je altijd recht op minimaal 10 weken bevallingsverlof. Bij een meerling is het totale verlof 20 weken. Tijdens het verlof ontvang je via het UWV 100% van je dagloon, tot een maximum van €304,25 per dag in 2026.
Kost mijn verlof de werkgever veel geld?
Nee. Het UWV vergoedt het salaris tijdens je verlof (100% van het dagloon tot het maximum). De werkgever betaalt je loon door en krijgt dit bedrag terug van het UWV (bron: UWV). Alleen als je meer verdient dan het maximum dagloon betaalt de werkgever het verschil zelf. Dit is een sterk argument om mee te nemen naar je sollicitatiegesprek.
Wat als ik word aangenomen en dan mijn zwangerschap vertel?
Je werkgever mag je niet ontslaan of je contract niet verlengen vanwege je zwangerschap. Dat geldt ook tijdens de proeftijd. Toch is het verstandig om het voor het tekenen van het contract te bespreken. Zo start je de werkrelatie met vertrouwen en voorkom je een vervelende sfeer.
