Heb je een vrije dag nodig? Dan kun je misschien een atv-dag opnemen. Wat is dat precies en heb je er recht op? Wij zoeken het voor je uit! In dit artikel bespreken we het verschil tussen atv en adv, wat deze vrije dagen precies inhouden en wanneer je ze kunt opnemen.
Inhoudsopgave
Wat is ATV?
Atv staat voor arbeidstijdverkorting. Je schrijft de afkorting officieel met kleine letters, maar veel mensen schrijven ATV met hoofdletters. Het betekent hetzelfde.
Arbeidstijdverkorting betekent dat de werkweek die je op papier maakt korter is dan de daadwerkelijke uren die je werkt. Je werkt bijvoorbeeld meestal 38 uur per week, maar in je contract staat 36 uur. De twee extra uren zijn onbetaalde overuren.
Doordat je overuren maakt, bouw je atv-uren op. Deze opgespaarde uren kun je op een later moment opnemen als verlof. Dat zijn je atv-dagen of adv-dagen.
Op deze vrije dagen word je gewoon doorbetaald. Het is dus niet hetzelfde als onbetaald verlof opnemen.
Wat is het verschil tussen ATV en ADV?
Vaak worden atv en adv in één adem genoemd, of ze worden door elkaar gebruikt.
Het zijn alleen geen synoniemen, maar twee verschillende termen:
- Arbeidstijdverkorting (atv) is een sporadische, ongeplande vrije dag. Atv-dagen kun je zelf opnemen als je dat nodig hebt, of je werkgever bepaalt wanneer je een roostervrije dag hebt.
- Arbeidsduurverkorting (adv) heeft te maken met de lengte van je werkweek. Je krijgt adv als je een periode lang structureel minder uren per week gaat werken. De duur van je werkweek wordt dus (tijdelijk) verkort.
Als je sporadisch een extra vrije dag nodig hebt, kun je van je opgespaarde uren een atv-dag opnemen, als je werkgever dat toelaat.
En als je tijdelijk parttime wil gaan werken, kun je er ook voor kiezen om een tijd lang meer te werken en adv-uren op te bouwen.
Vakantiedagen en ATV-dagen
| Vakantiedagen | Atv | |
| wettelijk verplicht | ja | nee |
| opbouw bij zwangerschap en ziekte | ja | nee |
| opbouw bij overuren | nee | ja |
| vervalt aan het eind van het jaar | nee | ja |
| vervalt bij ontslag | ja, maar wordt uitbetaald | ja |
| wordt uitbetaald bij ontslag | ja | nee |
| bij ziekte op de dag krijg je hem later terug | ja | nee |
Het is soms lastig om atv-dagen en vakantiedagen uit elkaar te houden, want je bouwt ze allebei op en je kunt ze allebei opnemen.
Als je een extra vrije dag nodig hebt buiten de officiële feestdagen, welke van de twee moet je dan opnemen?
De verschillen tussen vakantiedagen en atv zijn:
- Vakantiedagen zijn wettelijk, atv-dagen zijn niet-verplichte secundaire arbeidsvoorwaarden
- Je bouwt geen atv op als je ziek of zwanger bent, vakantiedagen wel
- Je bouwt pas atv op als je overuren maakt, oftewel meer uren dan er in je contract staan
- Atv-dagen vervallen aan het eind van het jaar en kun je niet meenemen naar het volgende jaar
- Atv-dagen vervallen als je ontslag neemt
- Wanneer je ontslag neemt, worden je atv-dagen niet uitbetaald
- Als je ziek wordt op een atv- of adv-dag, krijg je hem niet later terug
Lees meer in onze gids over vakantiedagen.
Wanneer heb je recht op atv of adv?
In tegenstelling tot vakantiedagen zijn atv en adv dus niet bij wet verplicht.
Je hebt er daarom geen recht op.
Atv en adv zijn onderdeel van de secundaire arbeidsvoorwaarden die sommige werkgevers bieden om aantrekkelijk te zijn voor werknemers.
Naast de wettelijk verplichte vakantiedagen en officiële vrije dagen, bieden ze extra mogelijkheden om betaald verlof op te nemen.
Hoe weet je wat de regels voor jou zijn?
Dit is waar je kunt vinden of je recht hebt op atv of adv en hoe het werkt voor jou:
- Cao van je werkbranche
- Arbeidsovereenkomst
- Bedrijfsregeling
- Personeelshandboek
In deze documenten staat opgenomen of je atv of adv opbouwt en welke afspraken er gelden voor het opnemen daarvan.
Snel een CV nodig?
Probeer deze handige CV tool en download binnen 10min je CV in PDF format
Bijvoorbeeld deze zaken zijn goed om te checken voor jouw specifieke situatie:
- Mag je zelf weten wanneer je een atv-dag neemt, of bepaalt je werkgever jouw roostervrije dagen?
- Wanneer vervallen je opgebouwde uren?
- Kun je atv-dagen in salaris laten uitbetalen?
In sommige gevallen bieden werkgevers de optie om de atv-dagen uit te betalen in geld in plaats van tijd.
Je kunt je opgebouwde uren eenmalig uitbetaald krijgen als bonus, of je bruto uurloon wordt verhoogd.
Dit noemen we het ATV-opslagpercentage.
Hoeveel atv-dagen heb je per jaar?
Hoeveel atv of adv je per jaar opbouwt, hangt opnieuw volledig af van je arbeidsvoorwaarden.
Daarnaast ligt het eraan voor hoeveel uren je contract is en hoeveel je kunt overwerken. Bovendien moet er wel werk zijn dat gedaan kan worden.
Er zit een wettelijke limiet aan de uren die je kunt overwerken. Ook voor overuren geldt de arbeidstijdenwet.
Daarin staat het volgende:
- Je mag niet meer dan 60 uur per week werken
- Je mag maximaal 12 uur per dag werken
- Over een termijn van 4 weken of langer mag je niet meer dan 55 uur per week werken
- Werk je langer dan 16 weken, dan mag het gemiddeld maar 48 uur zijn
- Na een werkdag van 12 uur is er een verplichte rusttijd van 11 uur
- Als je 7 dagen achter elkaar werkt, moet je daarna minstens 36 uur rust nemen
Door deze limieten ben je beperkt in hoeveel overuren je kan maken, en dus hoeveel atv je opbouwt.
Voorbeeld:
Je werkt langer dan 16 weken achter elkaar bij dezelfde werkgever. Als je een contract voor 40 uur hebt, kun je dan niet meer dan 48 uur per week werken. Doe je dat wel, dan bouw je nog steeds maximaal 8 atv-uren op per week.
Atv-dagen opnemen
Hoe werkt het opnemen van atv-dagen in de praktijk? Neem je een vakantiedag, een atv-dag of meld je je ziek? Wat is een goede reden om een atv-dag te nemen?
Hieronder een paar scenario’s:
Atv of vakantiedag?
Atv-dagen vervallen sneller dan vakantiedagen, namelijk aan het eind van het jaar.
Als het december is en je beide nog over hebt, kun je dus beter eerst atv-dagen opnemen en in het volgende jaar je vakantiedagen gebruiken.
Atv of bijzonder verlof?
Bijzonder of buitengewoon verlof krijg je bij grote gebeurtenissen zoals een overlijden, een bruiloft of een verhuizing.
Hier hoef je dus geen atv voor op te nemen.
Doktersbezoek is meestal geen bijzonder verlof, behalve wanneer je zwanger bent.
In sommige cao’s staat wel dat je voor doktersverzoek verlof kan krijgen.
Je kunt dus wel een atv-dag opnemen als het echt niet anders kan in deze situaties:
- Je hebt een afspraak bij de huisarts
- Je kind is ziek en je kan geen oppas krijgen
- Er komt een loodgieter bij je langs
Atv of ziekmelden?
Atv-dagen zijn niet bedoeld om op te nemen als je ziek bent. Dan moet je je ziekmelden volgens het verzuimprotocol van je bedrijf. Je krijgt ook gewoon doorbetaald als je dat doet.
Je werkgever mag je niet verplichten om een vakantiedag of atv op te nemen als je ziek bent, ook niet alleen de eerste dag. In de praktijk zien we dat dit wel gebeurt, maar dit kun je melden bij de arbeidsinspectie of de vakbond.
