Met deze opleidingen heb je weinig toekomstperspectief

Sta je voor een studiekeuze? Dan wil je weten met welke opleiding je de beste kans maakt op een goede baan. In dit artikel lees je welke opleidingen op dit moment weinig toekomstperspectief bieden. Ook geef ik je alternatieven die wel goede baankansen bieden. Wil je weten welke studies juist een betere baankans hebben? Lees dan het artikel over opleidingen met de beste toekomstperspectieven.

Mbo-opleidingen met weinig toekomstperspectief

Zoek je een mbo-opleiding die je baankansen vergroot? Dan zijn er richtingen die je beter kunt vermijden. Volgens het UWV zijn er in 2025-2026 duidelijke sectoren waar de vraag naar personeel afneemt. Vermijd daarom de volgende opleidingen op mbo niveau. Let ook goed op studies die simpelweg te populair zijn. Ook daar zijn de toekomstperspectieven beperkt.

• Beeldende kunst en vormgeving. De slechtste baanperspectieven van alle hbo-opleidingen volgens het UWV. Baankans van 81% met een startsalaris van € 2.220 bruto per maand.
• Dierverzorging. Te populair onder studenten. In 2024 waren er duizenden studenten en werkzoekenden tegenover veel minder vacatures. De concurrentie is enorm groot.
• Assistant Business Services. Voorheen Secretarieel medewerker en Bedrijfsadministratief medewerker. Administratief werk wordt vervangen door automatisering en AI. Volgens mbostart.nl worden studenten “opgeleid voor werk dat verdwijnt.”
• Grafisch vormgever. Door AI daalden de vacatures in creatieve beroepen in 2024 met bijna 30%. AI neemt steeds meer ontwerpwerk over.

Hbo-opleidingen met weinig toekomstperspectief

Als je zeker wilt zijn van een baan na je hbo-opleiding, kun je de volgende richtingen beter vermijden.

Kunstacademie en toneelschool. Van alle hbo-opleidingen hebben beeldend kunstenaars en podiumkunstenaars volgens het UWV de slechtste baanperspectieven. De baankans ligt rond de 81% met een startsalaris van ongeveer € 2.220 bruto per maand. Er is veel concurrentie en weinig budget in de culturele sector. De meeste afgestudeerden moeten hard werken om rond te komen.

Als je graag creatief bezig wilt zijn, zijn er wel alternatieven met betere vooruitzichten. In de ICT is veel vraag naar UX-designers en front-end developers met oog voor design. Ook in de marketing is creativiteit een zeer gewenste competentie.

Creatieve en taalberoepen met AI-concurrentie. Artificiële intelligentie heeft in korte tijd enorme impact op creatieve beroepen. Het aantal vacatures in taal- en creatieve beroepen daalde in 2024 met bijna 30%, blijkt uit cijfers van het UWV.

Beroepen die steeds minder kansen bieden door AI:

• Tekstschrijvers en copywriters
• Vertalers
• Grafisch vormgevers

AI voert taken als schrijven, vertalen en ontwerpen vaak veel sneller uit dan mensen. Menselijke vaardigheden blijven nodig, maar deze beroepen veranderen wel drastisch van vorm.

Te populaire beroepen. Sommige beroepen zijn simpelweg te populair bij studenten, waardoor de concurrentie enorm groot is. In 2024 waren er duizenden studenten dierverzorging en nog eens honderden werkzoekenden, terwijl er veel minder vacatures openstonden. Ook voor fotografen (mede door AI) en lifecoaches geldt dat steeds meer mensen dit werk willen doen terwijl er naar verhouding weinig vraag is.

Maatschappelijke opleidingen – met nuance. De situatie voor maatschappelijk werk is genuanceerd. Volgens ABF Research wordt er juist een groot personeelstekort verwacht in het sociaal werk: van 2.500 personen in 2023 naar 7.500 in 2033. Ook De Haagse Hogeschool benadrukt dat er veel werk is voor sociaal werkers.

Het probleem zit niet zozeer in het aantal banen, maar in de kwalitatieve mismatch. Opleidingen sluiten niet altijd goed aan bij wat er in de praktijk gevraagd wordt. Studenten kiezen vaker voor het profiel Jeugd (vanwege SKJ-registratie) dan voor Welzijn & Samenleving, terwijl daar juist vraag naar is. Werkgevers zoeken bovendien vaak kandidaten met ervaring.

Als je mensen wilt helpen en overweegt sociaal werk te studeren: zorg voor relevante stage-ervaring tijdens je opleiding en kies bewust je specialisatie. Er is werk, maar je moet je goed voorbereiden.

Wo-opleidingen met weinig toekomstperspectief

Met een universitair diploma vergroot je over het algemeen je kans op een betere baan en een goed salaris. Toch zijn er sectoren waar de vraag naar hoogopgeleid personeel afneemt of waar te veel afgestudeerden zijn voor het aantal beschikbare banen.

Alfastudies met matige baankansen

Volgens de Nationale Vacaturebank bieden deze universitaire alfastudies de minste baankansen:

• Filosofie
• Sociologie en antropologie
• (Kunst)geschiedenis
• Taal- en cultuurwetenschappen
• Bestuurskunde en ontwikkelingsstudies

Het is belangrijk om te benadrukken dat de situatie genuanceerder is dan het lijkt. De Universiteit Leiden meldt bijvoorbeeld dat afgestudeerde filosofen met een sterke uitgangspositie op de arbeidsmarkt starten. Ze profiteren vooral van hun academische vaardigheden: zelfstandig werken, schriftelijk en mondeling communiceren, en verwerken van complexe informatie.

Het probleem zit meer in de sectoren waar alfastudenten traditioneel terechtkomen. Door bezuinigingen is er minder werkgelegenheid in de culturele sector en bij de overheid. De uitgeverswereld kampt met zware tijden. Solliciteren in deze sectoren is pittig.

Wel goede kansen voor alfastudenten bij:

De overheid blijft hoogopgeleiden zoeken. Ministeries, gemeenten en de Belastingdienst hebben veel vraag naar mensen met een universitair denkniveau. Bekijk ook de best betaalde banen bij de overheid.

Het onderwijs zoekt docenten. Voor het middelbaar onderwijs moet je universitair geschoold zijn. Met een eerste- of tweedegraads lesbevoegdheid kun je aan de slag als docent in het voortgezet onderwijs.

Als alfastudent: doe tijdens je studie relevante werkervaring op via een stage of bijbaan. Laat zien dat je gepassioneerd bent en wees flexibel in je sollicitaties. Investeer in je communicatie- en onderzoeksvaardigheden.

Bètastudies met beperkte kansen

Ook binnen de bètarichtingen zijn er studies met matige arbeidsmarktperspectieven:

• Biologie en biotechnologie
• Scheikunde
• Architectuur

Het probleem bij deze vakgebieden is dat er meer mensen afstuderen dan dat er vraag is naar personeel op dit niveau. Voor biologie geldt dat universiteiten zelf positief zijn over de baankansen, maar dat afgestudeerden vaak moeite hebben om werk te vinden dat bij hun opleidingsniveau past.

Ook zijn er sectoren waar je met praktijkervaring soms beter af bent dan met alleen een universitair diploma. Een hbo-opleiding met veel praktijk kan in bepaalde gevallen de voorkeur genieten.

Alternatieve routes met betere baankansen

Twijfel je nu over je studiekeuze? Er zijn genoeg richtingen met uitstekende toekomstperspectieven:

• ICT en techniek. Er is structureel een groot tekort aan ICT’ers, netwerkbeheerders, programmeurs en technische specialisten. De UWV-lijst kansrijke beroepen 2025-2026 toont aan dat deze beroepen voorlopig kansrijk blijven.
• Zorg en welzijn. Door vergrijzing blijft de vraag naar zorgmedewerkers, verpleegkundigen en verzorgenden groeien. Ontdek de mogelijkheden in de zorg.
• Onderwijs. Er is een structureel tekort aan docenten, vooral in exacte vakken. Met een tweedegraads bevoegdheid kun je al lesgeven in het voortgezet onderwijs.

Wil je meer weten over welke opleidingen juist wel goede baankansen bieden? Lees dan het artikel meest kansrijke banen.