Solliciteren is een spannend traject waarin elke glimlach van de recruiter als een belofte kan voelen, maar schijn kan bedriegen. Uit onderzoek van Melina De Dijn (KU Leuven) blijkt dat recruiters bewust en opvallend vaak lachen om kandidaten een positief gevoel te geven. Hieronder lees je hoe je door die (glim)lach heen prikt en eerlijkheid afdwingt over je kansen en de bedrijfscultuur.
Inhoudsopgave
Wat zegt het onderzoek?
Melina De Dijn nam ruim honderd echte sollicitatiegesprekken op en analyseerde lichaamstaal en non-verbale signalen. Zij concludeert het volgende.
- Opzettelijk. Recruiters lachen bewust veel om kandidaten op hun gemak te stellen en de bedrijfscultuur stralender te laten lijken (Werf&)¹.
- Effectief. Een aanhoudende glimlach geeft kandidaten het gevoel dat ze goed bezig zijn en dat de sfeer van het bedrijf prettig is (Het Nieuwsblad)².
- Misleidend. Diezelfde glimlach kan juist het kritische denkvermogen ondermijnen, waardoor je minder scherpe vragen stelt en te snel enthousiast wordt¹².
Waarom je niet blind moet vertrouwen
Een sollicitatiegesprek draait niet alleen om indruk maken, maar zeker ook om het vaststellen van wederzijdse verwachtingen en cultuurmatch. Vertrouw daarom niet louter op non-verbale bevestiging:
- Stel concrete vragen over werkprocessen, feedbackcultuur en doorgroeimogelijkheden.
- Check citeert: vraag naar voorbeelden van problemen die recent zijn opgelost.
- Vergelijk ervaringen door (informeel) in gesprek te gaan met toekomstige collega’s, bij voorkeur op de werkvloer.
Praktische tips voor een eerlijk gesprek
Om te voorkomen dat een glimlach je verblindt, kun je de volgende tactieken toepassen:
- Voorbereiding. Bedenk van tevoren drie kritische vragen over cultuur en verwachtingen.
- Luister actief. Let niet alleen op wat er wordt gezegd, maar hoe er wordt gereageerd als jij doorvraagt.
- Informeel contact. Vraag of je (kort) kunt meekijken op de werkplek of een collega telefonisch kunt spreken.
Zo hoor je uit de eerste hand hoe het écht is om hier te werken, nog vóórdat je besluit te solliciteren.
Een oproep aan recruiters
Ook recruiters zelf spelen een cruciale rol in het opbouwen van vertrouwen:
- Wees transparant. Eerlijkheid begint bij de non-verbale signalen die je uitzendt.
- Vermijd toneelstukjes. ‘Overacteren’ ondermijnt je geloofwaardigheid en kan leiden tot teleurstelling bij nieuwe collega’s.
- Stimuleer diepgang. Moedig kandidaten aan om door te vragen, ook als de sfeer op het eerste gezicht ontspannen is.
Conclusie
Een glimlach hoort bij een goed gesprek, maar laat ‘m je niet verblinden. Door gericht te vragen en informeel te checken bij collega’s, krijg je een realistischer beeld van je nieuwe werkplek en kansen. En recruiters: kijk verder dan het mondhoekje omhoog en bouw écht vertrouwen op.
Bronnen
- Werf&. “De veranderende arbeidsmarkt, daar kunnen ze mee lachen in België…” (28 april 2025): https://www.werf-en.nl/de-veranderende-arbeidsmarkt-daar-kunnen-ze-mee-lachen-in-belgie/
- Het Nieuwsblad. “Recruiters proberen bewust veel te glimlachen” (22 april 2025): https://www.nieuwsblad.be/cnt/dmf20250422_95724884
