Je droombaan vinden: hoe doe je dat? (Tips en voorbeelden)

Slechts 20% van de Nederlanders zegt een droombaan te hebben, blijkt uit onderzoek. Dat betekent dat 4 op de 5 werkenden het gevoel heeft er nog niet te zijn. Of je nu voor een studiekeuze staat, net bent afgestudeerd of na jaren toe bent aan iets anders: je droombaan vinden begint met begrijpen wat je echt wilt. In dit artikel lees je wat een droombaan precies is, hoe je ontdekt welk werk bij jou past en welke concrete stappen je kunt zetten om die baan ook daadwerkelijk te vinden.

Wat is een droombaan?

Een droombaan is niet per se een exotisch beroep of een baan met een hoog salaris. Het is werk dat aansluit bij wie jij bent: bij je talenten, je waarden en je ambities. Je herkent een droombaan doordat je er energie van krijgt, je voldoening ervaart en je ’s ochtends zonder tegenzin naar je werk gaat.

Loopbaancoach Manon Erich zegt het treffend in Hart van Nederland: het gaat niet zozeer om de “droombaan” als concept, maar om motivatie, zingeving en het gevoel dat je iets nuttigs bijdraagt.

Toch zijn er een paar elementen die vrijwel alle droombanen gemeen hebben. Het Japanse ikigai-model brengt deze helder in kaart.

Ontdek je droombaan met het ikigai-model

Ikigai is een Japans concept dat letterlijk “reden van bestaan” betekent. Het model werd populair na onderzoek van schrijver Dan Buettner naar zogenaamde Blue Zones: gebieden in de wereld waar mensen opvallend lang en gelukkig leven. Op het Japanse eiland Okinawa bleek ikigai een belangrijke factor in dat welzijn.

Het model bestaat uit 4 overlappende cirkels:

• Waar je van houdt. Welke activiteiten geven je energie? Waar verlies je het gevoel van tijd bij?
• Waar je goed in bent. Wat zijn je talenten en sterke punten? Waar vragen anderen jou om hulp?
• Wat de wereld nodig heeft. Welke problemen wil je helpen oplossen? Wat vind je belangrijk om bij te dragen?
• Waar je voor betaald kunt worden. Is er een markt voor wat jij wilt doen? Kun je er financieel van rondkomen?

Daar waar de 4 cirkels overlappen, vind je je ikigai. Voor veel mensen is dat ook hun droombaan: werk dat je graag doet, waar je goed in bent, dat ertoe doet en waarmee je kunt leven.

Het mooie is dat je ikigai niet in 1 dag hoeft te vinden. Het is een proces van uitproberen, reflecteren en bijsturen. En je kunt in de loop van je leven meerdere ikigai’s hebben.

Oefening: vul je eigen ikigai in

Pak een vel papier en teken 4 overlappende cirkels. Schrijf bij elke cirkel op wat er voor jou in past. Stel jezelf deze vragen:

• Wat zou ik doen als geld geen rol speelde?
• Waar ben ik goed in? Welke competenties benoemen anderen bij mij?
• Welke maatschappelijke thema’s raken mij?
• In welke sectoren wordt betaald voor het werk dat mij aanspreekt?

Zoek vervolgens de overlap. Misschien merk je dat je creatief bent, goed kunt schrijven, veel geeft om duurzaamheid en graag voor een organisatie wilt werken. Dan is een functie als contentspecialist bij een duurzaam merk een richting om te verkennen.

5 Kenmerken van een droombaan

Niet elke droombaan ziet er hetzelfde uit, maar er zijn kenmerken die steeds terugkomen bij mensen die zeggen dat ze hun ideale baan hebben gevonden.

• Je kunt je talenten inzetten. Onderzoek van psycholoog Martin Seligman, grondlegger van de positieve psychologie, laat zien dat mensen die hun sterke kanten dagelijks gebruiken in hun werk, significant gelukkiger zijn. Je hoeft geen uitzonderlijk talent te hebben. Als je goed bent in het overzicht houden, advies geven of analyseren, zijn dat waardevolle vaardigheden die in veel beroepen gevraagd worden.
• Het werk is uitdagend genoeg. Een groot obstakel op weg naar werkgeluk is verveling. Je hebt voldoende uitdaging nodig om gemotiveerd te blijven. Dat heeft alles te maken met het stellen van doelen en het gevoel dat je groeit in wat je doet. Te weinig uitdaging leidt tot verveling, te veel tot werkstress. De ideale baan zit daar precies tussenin.
• Je verdient er genoeg mee. Een droombaan hoeft niet te betekenen dat je bakken met geld verdient. Maar je moet er wel van rond kunnen komen. Als financiële stress je dagelijks bezighoudt, is het lastig om van je werk te genieten, hoe leuk het ook is. Tegelijkertijd laten onderzoeken naar werkgeluk keer op keer zien dat salaris boven een bepaald niveau nauwelijks bijdraagt aan meer tevredenheid. Het zit hem vooral in de combinatie van voldoende inkomen met werk dat je graag doet.
• Je ervaart autonomie. De vrijheid om zelf te bepalen hoe je je werk inricht, is voor veel mensen een belangrijke factor. Of het nu gaat om thuiswerken, je eigen uren indelen of zelfstandig beslissingen nemen: autonomie vergroot het gevoel van eigenaarschap over je werk.
• Je werkt in een fijne omgeving. Goede relaties met collega’s en leidinggevenden maken een groot verschil. Een positieve werkcultuur, waarin waardering en samenwerking centraal staan, draagt sterk bij aan het gevoel dat je op de juiste plek zit.

Voorbeelden van droombanen en waarom mensen ze kiezen

Het kan helpen om te kijken naar wat anderen als droombaan beschouwen. Niet om hun keuze te kopiëren, maar om te ontdekken welke elementen jou aanspreken.

• Boswachter. Veel tijd buiten, zelfstandig werken, bijdragen aan natuurbehoud. Spreekt mensen aan die rust en natuur verkiezen boven een kantooromgeving.
• Event manager. Creatief, dynamisch, veel sociale contacten. Past bij mensen die energie krijgen van het organiseren en het werken onder druk.
• Docent. Kennis overdragen, direct impact hebben op de ontwikkeling van anderen. Ideaal voor wie graag iets bijdraagt en houdt van afwisseling.
• Ondernemer. Volledige vrijheid, je eigen koers bepalen. Geschikt voor wie veel eigenaarschap wilt en niet bang is voor onzekerheid.
• Dierenverzorger. Dagelijks werken met dieren, zinvol bezig zijn. Past bij mensen met een passie voor dierenwelzijn.
• Data-analist. Werken met patronen en cijfers, puzzels oplossen. Aantrekkelijk voor analytische denkers die graag met technologie werken.
• Sportjournalist. Je passie voor sport combineren met schrijven en media. Toont aan dat je hobby niet per se je exacte baan hoeft te worden, maar de richting kan bepalen.

Merk op dat de “waarom” achter de keuze er meer toe doet dan het specifieke beroep. Als je je aangetrokken voelt tot de boswachter vanwege het zelfstandig werken, zijn er tientallen andere beroepen die dat ook bieden. Denk aan medewerker bij een museum, laborant of archivaris.

Weet je nog niet welke richting het op moet? Overweeg een beroepskeuzetest of ontdek welke baan bij jou past.

7 tips om je droombaan te vinden

1. Begin bij jezelf, niet bij de vacature

De fout die veel mensen maken is meteen vacaturesites afstruinen. Maar als je niet weet wat je zoekt, zul je het ook niet vinden. Neem eerst de tijd voor zelfreflectie. Beantwoord vragen als: wanneer voel ik me nuttig? Wat deed ik toen ik voor het laatst helemaal opging in mijn werk? Wat zou ik doen als ik opnieuw mocht kiezen?

Overweeg ook het ontdekken van je DISC-persoonlijkheid. Als je weet hoe jij functioneert in een team, kun je gerichter zoeken naar functies die bij je passen. Ook een gesprek met een loopbaanadviseur kan helpen als je vastloopt.

2. Vraag feedback aan je omgeving

Anderen zien soms kwaliteiten in jou die je zelf over het hoofd ziet. Vraag aan 3 tot 5 mensen die je goed kennen (collega’s, vrienden, familieleden): waar ben ik volgens jou goed in? Welk werk zou bij mij passen? De antwoorden verrassen je misschien.

3. Experimenteer en leer

Pas bij het doen van een baan weet je of het echt iets voor jou is. Probeer daarom zoveel mogelijk uit: via stages, vrijwilligerswerk, bijbanen, een traineeship of een cursus. Elke ervaring leert je iets over wat je wel en niet wilt. Die lessen neem je mee naar de volgende stap.

Besef ook dat je droombaan niet je hele leven hetzelfde is. Wat je als kind leuk vond, past misschien niet meer bij wie je nu bent. En veel beroepen die vandaag bestaan, waren 20 jaar geleden ondenkbaar.

4. Netwerk gericht

De mensen die het werk doen dat jij nastreeft, zijn je beste informatiebron. Neem contact op met professionals in de sector die je aanspreekt, via LinkedIn of via kennissen. Vraag naar hun werkervaringen, hoe ze in hun functie terecht zijn gekomen en wat het werk echt inhoudt. Veel mensen vinden het leuk om hierover te vertellen en je krijgt een realistisch beeld dat je op geen enkele vacaturesite vindt.

5. Blijf financieel flexibel

Wat vaak gebeurt is dat je met het vinden van een baan meteen een duur huis koopt en allerlei financiële verplichtingen aangaat. Vervolgens zit je vast als je wilt switchen. Slimmer is het om, zeker aan het begin van je carrière, beneden je stand te leven. Zo houd je de ruimte om van baan te wisselen als je dat graag wilt. Dit geldt ook als je overweegt te omscholen of een carrièreswitch te maken.

6. Zoek alternatieven als je droombaan niet haalbaar is

Soms is je ideale baan niet realistisch. Je hebt niet de juiste opleiding, er is te veel concurrentie of je kunt de baan om praktische redenen niet uitoefenen. Geef dan niet op, maar zoek naar de kern van wat je aanspreekt.

Stel: je droombaan is profvoetballer, maar je bent 35. Wat trekt je aan? De sport, het teamgevoel, het presteren? Dan zijn functies als sportcoach, projectmanager bij een sportbond of sportjournalist misschien interessante alternatieven. Kijk welke elementen je ook in andere beroepen kunt terugvinden.

7. Geef niet te snel op

Als je eenmaal weet wat je wilt en je gaat solliciteren, kun je worden afgewezen. Dat hoort erbij. Er zijn honderden redenen om niet aangenomen te worden en lang niet altijd heeft het met jou te maken.

Wat je wel kunt doen is je sollicitatievaardigheden aanscherpen:

• Maak een opvallend cv
• Schrijf een overtuigende sollicitatiebrief
• Bereid je sollicitatiegesprek goed voor

Met elke sollicitatie word je beter. En op de huidige arbeidsmarkt, waar werkgevers moeite hebben om personeel te vinden, zijn de kansen groter dan ooit. Bekijk de meest kansrijke banen voor actuele mogelijkheden.